نوێترین ١٠ بابەت

هاوپۆلەکان

ئەرشیف

گەڕان لەماڵپەڕ

چوونه‌ژووره‌وه‌




دواهەمین ١٠ بۆچوون

دراوسێکان

نامۆبوون Alienation

كانونی یه‌كه‌م 28, 2007

namobwn.jpgنامۆبوون (Alienation)
نووسینی : توێژه‌ری ده‌روونی
ته‌لار که‌مال مه‌دحه‌ت ڕه‌شید خه‌زنه‌دار

نامۆبون بریتییە لەڕواڵەتێکى کۆمەڵایەتى دەرونى، کێشەى سەرتاسەرى مرۆڤایەتیە، کارەساتێکە بەتایبەتى هەرزەکاران ڕوبەڕوى دەبنەوە لەکۆمەڵگاى ئێستاماندا، چونکە ناوەخنکراوە تاکو بینەقاقاى بەچەندین بارو هەڵوێستى ململانێکردن، بەربەرەکانى گۆڕانکارى زۆرخێراو چاوەڕوان نەکراوى یەک لەدواى یەک، بەبآئەوەى ئەم گۆڕانانە هاوکات هاوسەنگبێتەوە لەگەڵ گۆڕانى تاکەکانى کۆمەلڕ، بێگومان ئەم هەموو ئاڵۆزبونە والەهەرزەکار دەکات توشى نائومێدىو داڕوخانء نامۆبوون بێت لەگەڵ خودى خۆى دەستپێدەکات ئینجا لەگەڵ کۆمەڵ، ئەمە وایلێدەکات کەمتوانابێت لەبەرامبەر ڕوبەڕوبونەوەى ئەو هەموو گۆڕان وململانآکردنە.
چەمکى نامۆبوون بۆزۆربەى لایەنەکانى دیکە بەکاردەهێنرێت،بۆنمونە لایەنە ئایینیەکان، فەلسەفە، ڕامیارى، زانستى کۆمەڵنناسى، زانستى درونناسى، تەندروستى دەرونىو پەروەردە.
فرۆم نامۆبون بەکاریگەرێتى نێوان هۆکارە دەرونىءکۆمەڵایەتیەکان دادەنێت.
عەبدولغفار وایبۆدەچێت کە نامۆبوون، بریتى لەجیابونەوەى مرۆڤ لەخودى خۆى، نەمانى نرخءبەهاى ژیان،بەڵام لەبەرئەوەى کە مرۆڤ سەربەستە لەهەڵبژاردنەکانیدا، دەتوانێت کۆنترۆڵى بارى نامۆبونى خۆى بکات، هەروەها دەتوانێت خودى خۆى بدۆزێتەوەو لەگەڵ بوونى خۆیدا گوزەران بکات، وبتوانێت بارى مرۆڤایەتى خۆى بسەلمێنێت.
بەڵام شتۆلز، واى بۆدەچێت کەنامۆبون ئەزمونێکەو لەژیانى هەموو تاکێکدا ڕوودەدات، سەرئەنجامى ئەو هەموو هەڵوێستانەى کە تاکێک ئاڕاستەى دەبێت چ لەگەڵ خودى خۆیدا بێت ،یان کۆمەلڕ،هاوکات کۆمەڵێک هەڵسوکەت لەخۆدەگرێت لەوانە،دورەپەرێزبون، تەنیابونەوە، ناڕەزاییبون، دژایەتى، کشانەوە.
میلز، نامۆبون وا پێناسەدەکات کەبریتیە لەوونکردنى تواناى تاکێک لەگێڕانى ڕۆڵە کۆمەڵایەتیەکانى خۆى لەگەڵ دەوروبەریدا.
حافز دەڵێت، نامۆبون بریتییە لە هەستکردنى تاکێک بەهەڵگیرسانى ململانێکردن لەنێوان خودو کۆمەڵى دەوروبەریدا، وایلێدەکات، هەستى ئەندامێتى خۆى بۆئەوکۆمەڵە وونبکات، دورکەوتنەوە لەکۆمەڵ، هەستى فەرامۆشکردن بآ بەهابونى هەموو شتەبەهادارەکان،بەجۆررێک هەندێکجار ئەمانە پێکەوە دەبنە نیشاندانى هەڵسوکەوتى ناسروشتى و نەخۆشى.
ختیب، واى بۆدەچێت کە نامۆبوون ڕواڵەتێکى دەرونىء کۆمەڵایەتیەو هەموو تاکێکى کۆمەڵ توشى دەبێت، بەڵام بەڕێژەى جیاواز، دەگۆڕێت بەپێى جیاوازى کاروپیشە، ئاستى خوێندەوارى، ڕێژەى فشارە دەرونیەکان، کۆمەڵایەتى، ئابوورى، ژیانى ئەو تاکە، هەروەها وەستاوە لەسەر لایەنەکانى دروستبونى بایۆلۆجى، دەرونى، تەندروستى دەرونى ئەو تاکە.
هەڵگرانى باوەڕى (وجودیەت) واى بۆدەچن کەمرۆڤەکانى سەدەى بیست هەموویان توشى بارى نامۆبون دەبن، چونکە نامۆیە بەخوا، بەکۆمەلڕ، تەنانەت لەگەلڕ خودى خۆشیدا هەست بەنامۆبوندەکات،بەمشێوەیەوە لەوچێوە کۆمەڵایەتیەى کە گوزەرانى تێدادەکات هەست بەنامۆبون تاکوتەنیابونەوە دەکات، ئەم بارەش بەرهەمەکەى دروستبونى دڵەڕوکآبون ونادروستى بارى دەرونى ئەوتاکەى لێدەکەوێتەوە.
بۆنمونە لەم کات وسەردەمەى ئێستماندا واهەستدەکەین کەهەموو ئەو بەها کۆمەڵایەتیانەى پێشتر لەناوخەڵکدا بۆنێکى ڕاستەقینەو بەدەسەڵاتیان هەبووە، لەوانە وەک (سۆزو خۆشەویستى، ئالودەبون، بەزەیى..هتد)ئەمڕۆکە بونەتە کۆمەڵە بەهایەکى نامۆ بەمرۆڤى ئەم سەردەمە،بەڵکو ڕێژەى پەیوەندیەکانى نێوان تاکەکانى کۆمەلڕ دیاریدەکرێت بەپێى سنورى چۆنیەتى ئاڵوگۆڕى سودمەندێتیان لەیەکتر، واتە قازانج وەرگرتن بۆتە بەهایەکى پرۆسەى کۆمەڵایەتى بەمەش خەڵکى سڵ لەبەکارهێنانى ناکاتەوە، لەگەڵ ئەوەشدا ڕیاکردن بۆتە سیفەتێکى دیکە کۆمەڵایەتىءخراوەتە چێوەى (سیفەتى کۆمەڵایەتیبوونى ئەو تاکەوە)، لەژێرناوى (مجامەلە)کردندا هەزار درۆو ڕاوڕێویکردن پاساودەدرێت،بەم ناوانە مرۆڤ خۆى هەڵدەخڵەتێنێت. بەشێوەیەکى گشتى پێشتر مرۆڤ خۆى ئامانج بوو، بەڵام ئەمڕۆ کراوەتە کەرەستەیەک وەک هەموو کەرەستەکانى دیکەى کارپێکراو.
هەموو ئەم جۆرە بیروباوەڕانەش کەوتۆتە نێوەندى کۆمەڵگاى هەرزەکارانەوە، هەرلەبەرئەوەشە لایەنى هەڵگیرسانیان توندوتیژتردەکاتءڕودەکەنە سەرپێچیکردن لەهەموو داواکاریەکانى گەورەکان.
بەشێوەیەکى ئاسایى گەنجءهەرزەکاران بڕواى تەوایان بەهەستوسۆزى خۆیان زۆرە، وەک ڕابەرێک دەیبیننەوە، هەرئەوەش بەڕاستءدروست سەیردەکەن،و واى بۆدەچن کەدواکاریەکانى کۆمەڵ بۆئەوان تەنگوچەڵەمەوئاستەنگە، ناتوانرێت ونابێت لێینزیک بکەونەوە، لەبەرئەوە هەرزەکار توشى نائومێدى دەبێت تەنانەت بەرامبەر بەجوانترین شتیش بێت.
لەلایەن زۆربەیەکى زۆرى لێکۆڵەرەوەکان گفتوگۆى پێویستکراوە لەسەر ڕواڵەتى نامۆبوون لەلاى هەرزەکارانء سەرئەنجامى ئەو لێکۆڵینەوانە گەیشتنە چەند بیروڕایەک، لەوانە :
(کۆلمان) گەیشتە ئەو قەناعەتەى کە پێویستە بەشوێن ئەو هۆکارانەدا بگەڕێین کەیارمەتیدەرە بۆگێڕانەوەى هەرزەکار بۆناو ماڵەکەى،هەروەها هەوڵدان بۆکەمکردنەوەى هەڵوێسە دژبەیەکەکان، بارى ململانێکردنە سلبیەکان، بەتایبەت لەناو هەرزەکاران خۆیاندا.
بەڵام فۆیرومید،واى بۆدەچون کە پێویستە گەورەکان کەناڵەکانى پەیوەندى نێوان خۆیانءهەرزەکاران بدۆزنەوە، هەوڵبدرێت بۆشایى نێوانیان کەمبکرێتەوە.
جۆتلیب، ئەوەى ڕونکردەوە، کە ئەو بۆشاییە بەتەنها لەنێوان گەورەکانءهەرزەکاراندا نیە، بەڵکو بۆشایى هەیە لەنێوان هەرزەکاران خۆیاندا،هەروەها ئەوەشى باسکردوە کەڕۆشنبیرى گونجاووشیاو بەگەنجء هەرزەکار، کەمومورتى هەیە،یان هەرنیە،ئەمەشە وایکردوە گەنجەکانیش نەزانن ئاڕاستەى خۆیان بۆکوێوەیە،یان ئەوانیش لەیەکتر دوربن وزۆر جیاوازبن.

هۆکارەکانى نامۆبوون:
ئەمانەى خوارەوە هۆکارەکانى دروستبونى نامۆبوونن:
1. وونبونى بەها ئایینیەکان ومرۆڤایەتیەکان لەژیانى گەنجء هەرزەکاراندا.
2. بونى بۆشاییەک لەنێوان ڕۆشنبیرى گەنجءهەرزەکار بۆ ڕۆشنبیرى گەورەکانى دەوروبەریان.
3. دوڕوی ءمەراییکردن، لەبەردەم هەرزەکاراندا.
4. داڕشتنەوەى شێوازى گوزەران وژیانى گەنجان وهەرزەکار لەلایەن خەڵکانى دەوروبەرەوە.
5. کەمتوانابونى هەرزەکاران لەبەرامبەر سەلماندنى خودىخۆیان، دوابەدواى ئەوەش کەمتوانابونیان لە ڕەزامەندى خودى خۆیان.
6. لاوازى تێگەیشتنءبیروبۆچونى هەرزەکار سەبارەت بەبونى خودى خۆى، بەهۆى نەبونى هیچ ئامانجێک کەبیکاتە خاڵى بەردەوامى لەژیاندا.
7. هەبونى ململانیەکانى ناوکۆمەڵى گەورەکان، بەشێوەیەکى سلبیانە کاردانەوەى دەبێت بۆسەر ژیان و بیروبۆچونى هەرزەکاران، ولەدەستدانى نمونەى باڵا لەژیانیاندا، واتە نازانێت پەنابەرێتە بەرکآ بۆئەوەى بیکاتە ڕابەرى خۆى لەکاتێکدا کەئەم خۆى لەبارێکى ناهاوسەنگدایەو، هاوکات ژینگەى کۆمەڵگاکەشى سیخناخ بوە لەبەربەرەکانێءململانآى سەختى گەورەکان.

بەکورتى هۆکارەکانى دروستبونى نامۆبون لەلاى هەرزەکاران بریتییە لە:

فرید نبرج، بۆمان ڕوندەکاتەوە کە بەشێک لەنامۆبون دەگەڕێتەوە بۆ هەندێک هۆکارى دیکە لەوانە: وەک مامەڵەى دایک وباوک لەگەڵ هەرزەکاراندا، ئەگەرچى بەسلبى ئەم پەیوەندیە دەشکێتەوە بەسەر هەرزەکاردا، لەهەردووبارى بەکلرهێنانى توندوتیژىو دەستەڵات بەسەریدا ،یاخود شلکردنى دەستەڵات، دورلەلێپرسینەوە لەبەرامبەریدا.
هەرزەکاردەکەوێتە بارێکى دوورلەکۆمەڵگاو ئەو ئەزموونەى کەلەدەوروپشتێتى،چونکە فریاى ئەو هەموو گۆڕانە خێرایانەى ناوکۆمەڵ ناکەوێت، ئەمانەش دیسانەوە دەبنەهۆى دروستکردنى تێنەگەیشتن لاوازى تواناى گونجان،هەروەها هەستکردنیان بەدڵەڕاوکآبوون وسەرلێتێکچون، بەهۆى ئەو لافاوەزۆرە لەدرۆو دوڕویەتى ناو کۆمەڵگاى گەورەکان، ئەمە جگە لەدروستبونى بۆشاییى لەنێوان هەرزەکاران وگەرەکانداو فەرامۆشکردنى کێشەکانیان دورلەچارەسەرو رێپیشاندان لەلایەن کەسێکى نمونەییەوە.
دراسەکەى ئۆدیۆ ئەوەى ڕونکردۆتەوە کەبارى نامۆبون هەندێکجار هۆکارەکەى نەخۆشیەو لەسەرەتاى هەرزەکاریدا ڕوودەدات، یان هۆکارەکەى باریکى کۆمەلاِیەتیە ،یان هۆکارى پەروەردەییە.لەلێکۆڵینەوەیەکدا دەرکەوتوە کچان زۆر زیاتر لەکوڕان توشى نامۆبون دەبن.

نووسینی
تەلار کمال مدحت رەشید خەزنەدار
توێژەرى دەروونى

لەهاوپۆلی: له‌كۆمه‌ڵگه‌وه‌

یەک وەڵام بۆ “نامۆبوون Alienation”

  1. asso byari | فەرموی:
    30-12, 2007 كاتژمێر 11:46 ناو

    سڵاو ته‌لار خان!

    ساڵی نوێت پیرۆزبێت
    ده‌ستت خۆشبێت بۆ بابه‌ته‌که‌ت(Alienation)، بابه‌تێکی زیندووه و به‌هۆی گۆرانی کۆمه‌لگه‌وه له کۆمه‌ڵگه‌یه‌کی سه‌ره‌تایی(پریمتیڤ) بۆ کۆمه‌ڵگه‌یه‌کی مۆده‌یرن و تاکگه‌رایی، نامۆبوون ده‌بێته دیارده‌یه‌کی کۆمه‌لایه‌تی و که‌سه‌کان ناتوانن خۆیان بدۆزنه‌وه..خۆیان به نامۆ ده‌زانن له گه‌ل ئه‌و دۆخ و ژیانه‌ی که ده‌یبه‌نه ‌سه‌ر.

    ئه‌وه‌ی که‌سه‌رنجی منی وه‌کو خؤیندکارێکی دوا به‌شی ده‌روونناسی کۆمه‌لایه‌تی لێره له سوێد ڕاکێشا ئه‌وه‌یه، بۆ به‌پیت کردنی ئه‌وه جۆره باسانه، پێویسته ئاماژه‌ به‌سه‌رچاوه‌ بدرێت. چونکه له نووسینی ئه‌کادیمیدا، سه‌رچاوه‌ی زانستی بنچینه‌ی هه‌موو باسێکی زانستیه‌.
    دووباره ده‌ستخۆشیت لێ ده‌که‌م، هێوادارم تێبینیه‌که‌م به دڵێکی فراوان وه‌رگریت.

    ئاسۆ بیاره‌یی/سوێد/30-12-2007

بۆچوونەکان


« پرسیار و وه‌ڵام | گەڕانەوە بۆ سەرەتا | خۆڕزگار کردن له‌ ده‌ستپه‌ڕ »

Mallperrî Derunnasy portal by WordPress
سەرنوسەر و بەرپرسی ماڵپەڕ : سامان سیوەیلی
7206 363 770 00964
designe-by-germeser
Valid CSS! Valid XHTML 1.0 Transitional