کێشه‌ی سۆزداری کێشه‌ی پله‌یه‌کی هه‌رزه‌کارانه‌ له‌کوردستان

کێشه‌ی سۆزداری کێشه‌ی پله‌یه‌کی هه‌رزه‌کارانه‌ له‌کوردستان

توێژه‌ری ده‌روونی

سامان سیوه‌یلی

 

وه‌ک ئه‌رکێکی نه‌ته‌وه‌یی و زانستی و په‌روه‌رده‌یی خۆم و له‌سه‌ر داوای به‌ڕێوه‌به‌ر و مامۆستایان و توێژه‌ره‌ ده‌روونی و کۆمه‌ڵایه‌تییه‌ به‌ڕێزه‌کان، ماوه‌ی دوو ساڵه‌ ده‌یان سیمینارم بۆ قوتابخانه‌ و خوێندنگه‌ ناوه‌ندی و ئاماده‌ییه‌کانی ناوه‌وه‌ و ده‌ره‌وه‌ی شاری سلێمانی ئه‌نجامداوه‌ سه‌باره‌ت به‌هۆشیاری ده‌روونی و چۆنێتی مامه‌ڵه‌کردن له‌گه‌ڵ فشاره‌ ده‌روونییه‌کان و خراپ به‌کارهێنانی به‌رهه‌مه‌ ته‌کنۆلۆژییه‌کانی وه‌ک مۆبایل و ئینته‌رنێت و…تد، ڕه‌نگه‌ له‌کۆی گشت سیمیناره‌کاندا دوو یان سێ خوێندنگه‌ی کوڕانی تێدا بووه‌، ئه‌وانی تر خوێندگه‌ ناوه‌ندی و ئاماده‌ییه‌کانی کچان بوون. هه‌ڵبژاردنی ئه‌و دوو قۆناغه‌ش ده‌گه‌ڕێته‌وه‌ بۆ هه‌ستیاری ئه‌و دوو قۆناغه‌ له‌ته‌مه‌نی مرۆڤ که‌ده‌کرێت به‌ سه‌ره‌تا و ناوه‌ڕاستی قۆناغی هه‌رزه‌کاری ناوزه‌دیان بکه‌ین.

وه‌ک نه‌ریتێکی باو پاش ئه‌وه‌ی بابه‌ته‌که‌م پێشکه‌ش ده‌که‌م داوا له‌به‌شداران ده‌که‌م که‌ هه‌رپرسیارێک یان گرفتێکیان هه‌یه‌ پرسیار بکه‌ن یان باسی بکه‌ن تابتوانین هاوکاریان بین له‌ڕێنمایی کردن و چاره‌سه‌رکردنیدا، ته‌نانه‌ت ئه‌گه‌ر له‌به‌رچاوی ئاماده‌بووانیشدا نه‌توانێت ئه‌وا ئاماده‌یی خۆم ده‌ربڕیوه‌ که‌پاش ته‌واوبوونی سیمیناره‌که‌ ئاماده‌ی گوێ گرتنم، دیاره‌ ئه‌مه‌ش به‌له‌به‌رچاوگرتنی هه‌ستیاری قۆناغی ته‌مه‌نیان و له‌هه‌مان کاتیشدا هه‌ستیاری کێشه‌ و ژانکۆکانی ئه‌م قۆناغه‌یه‌ به‌تایبه‌تی که‌به‌ڕێوه‌به‌ر و مامۆستاکانیان ئاماده‌ی سیمیناره‌کان ده‌بن و به‌شدارن له‌گه‌ڵیاندا. خۆشبه‌ختانه‌ له‌هه‌ر سیمینارێکدا ڕووبه‌ڕووی ده‌یان پرسیار ده‌کرێینه‌وه، ئه‌و پرسیارانه‌ی به‌ئاشکرا ده‌یکه‌ن پرسیارگه‌لێکی گشتین له‌سه‌ر باری ده‌روونی و گرفته‌کانی خه‌و و که‌می ته‌رکیز و …تد‌، به‌ڵام پاش ته‌واوبوونی سیمینار ئه‌گه‌ر نه‌ڵێین هه‌موویان ئه‌وا زۆرینه‌یان دێنه‌ پێشه‌وه‌ و خوازیاری ئه‌وه‌ن به‌ته‌نها پرسیار یان گرفته‌کانیان بخه‌نه‌ ڕوو نه‌ک له‌به‌رچاوی هاوڕێ و مامۆستاکانیاندا. ئه‌وه‌ی مایه‌ی سه‌رسوڕمانه‌ زۆرینه‌ی هه‌ره‌زۆری هه‌رزه‌کاران کێشه‌یان هه‌یه‌ له‌ناو کێشه‌کانیشیاندا کێشه‌ی سۆزداری ڕێژه‌یه‌کی هێجگار به‌رز پێکده‌هێنێت، بوونی ئه‌م کێشه‌یه‌ به‌و قه‌باره‌یه‌ ئه‌و ڕاستییه‌ ده‌سه‌لمێنێت که‌ئاستی خوێندن له‌و دوو قۆناغه‌ی خوێندندا (ناوه‌ندی و ئاماده‌یی) نزمه‌، زۆربه‌ی ئه‌و قوتابی و خوێندکارانه‌ی کێشه‌ی سۆزداریان هه‌یه:‌ له‌وانه‌یه‌ک یان چه‌ند وانه‌یه‌ک که‌وتوون، گرفتیان له‌گه‌ڵ خێزانه‌کانیاندا هه‌یه‌، هه‌موو وزه‌کانیان بۆ لایه‌نه‌ سۆزدارییه‌کانیان خه‌رج ده‌که‌ن، له‌دڵه‌ڕاوکێیه‌کی به‌رده‌وامدا ده‌ژین، هه‌ندێکیان مۆبایل و سیم کارت و یه‌که‌ی قسه‌کردنیان له‌لایه‌ن ڕه‌گه‌زی به‌رامبه‌ره‌وه‌ بۆ کڕدراوه.

سه‌یره‌ قوتابیانی قۆناغی حه‌وته‌می بنه‌ڕه‌تی (یه‌که‌می ناوه‌ندی) که‌ته‌مه‌نیان ته‌نها سیانزه‌ ساڵه‌، باس له‌په‌یوه‌ندی سۆزداری و عه‌شق ده‌که‌ن و ده‌ڵێن به‌رامبه‌ره‌که‌مان ڕاستگۆیه‌ و بۆ ژیانی هاوسه‌رگیری ئه‌م ئه‌م په‌یوه‌ندیه‌مان به‌ستووه‌، باس له‌وه‌ده‌که‌ن که‌ناتوانن ده‌ستبه‌رداری خۆشه‌ویسته‌کانیان ببن، قوتابیانی قۆناغه‌کانی سه‌رووتر چیرۆکی سه‌یروسه‌مه‌ره‌تریان لایه‌، (تۆ بڵێی پڕوپاگه‌نده‌ی کۆتایی هاتنی دنیا له‌2012 دا ڕاست نه‌بێت؟).

زۆربه‌ی ڕۆژ له‌لایه‌ن توێژه‌ره‌ به‌ڕێزه‌کانی ئه‌م قوتابخانه‌ و ئه‌و خوێندنگه‌ی کچانه‌وه‌ په‌یوه‌ندیم پێوه‌ ده‌کرێت بۆ بوونی کێشه‌ی قورس و داوام لێده‌کرێت سه‌ردانی ئه‌و قوتابخانه‌ و خوێندنگانه‌ بکه‌م، چونکه‌ بۆچوونێک لای قوتابیان و خوێندکاران که‌ وا ده‌زانن توێژه‌رانی قوتابخانه‌کانی خۆیان کێشه‌کانیان ده‌گه‌یه‌ننه‌ کارگێڕی قوتابخانه‌ و به‌ڕێوه‌به‌ر و یاریده‌ده‌ر و مامۆستایانی لێ تێده‌گه‌یه‌نرێت، به‌م هۆیه‌وه‌ جۆرێک له‌گومانیان هه‌یه‌، به‌ڵام کاتێک به‌نده‌ وه‌ک میوان سه‌ردانیان ده‌که‌م متمانه‌ی ته‌واویان پێمه‌ و خه‌مه‌کانیان هه‌ڵده‌ڕێژن که‌هه‌مووی کێشه‌ی سۆزدارییه‌.

ئه‌م قوتابی و خوێندکارانه‌ وه‌ها دێنه‌ پێش چاو وه‌ک ئه‌وه‌ی تاسه‌ر ئێسقان تینوو و برسی سۆز و خۆشه‌ویستی بن، واده‌رده‌که‌ون که‌ له‌ناو خێزاکه‌نیاندا هه‌ست به‌نامۆبوون بکه‌ن.

هه‌وێنی هه‌موو ئه‌م کێشه‌ سۆزداریانه‌ی هه‌رزه‌کاران ئاوێته‌ی ئه‌و ئامێره‌ ته‌کنۆلۆژیه‌یه‌ که‌ناوی (مۆبایل)ه‌،

گشت ئه‌م ڕاستییانه‌ی ئاماژه‌مان پێدا ئه‌و ڕاستییانه‌‌ ده‌سه‌لمێنن که‌:

1- خێزانی کورد تائه‌ندازه‌یه‌کی زۆر ڕۆڵی ڕاسته‌قینه‌ی خۆی له‌ده‌ستداوه‌.

2- خێزانی کورد لایه‌نی سۆز و خۆشه‌ویستی به‌خشینی به‌هه‌ند وه‌رنه‌گرتووه‌ له‌پرۆسه‌ی په‌روه‌رده‌ و گۆشکردنی کۆمه‌ڵایه‌تی ئه‌ندامه‌کانیدا به‌تایبه‌تی له‌هه‌ردوو قۆناغی منداڵی و هه‌رزه‌کاری.

3- په‌یوه‌ندییه‌ کۆمه‌ڵایه‌تییه‌کانی ناو ئه‌ندامانی خێزان کاڵ بوونه‌ته‌وه‌ و له‌هه‌ندێ خێزاندا ده‌توانرێت بگوترێت که‌ نه‌ماوه‌.

4- خێزانی کورد که‌مته‌رخه‌مه‌ له‌چاودێری کردنی ڕۆڵه‌ هه‌رزه‌کاره‌کانیدا، هه‌ر له‌چاودێری کردنی که‌لوپه‌ل و ڕه‌فتار و په‌یوه‌ندییه‌ کۆمه‌ڵایه‌تییه‌کانی ده‌ره‌وه‌ی خێزانی هه‌تا چاودێری کردنی له‌ناو خوێندنگه‌ و ئاستی خوێندن و نمره‌کانی و گه‌ڕان به‌دوای هۆکار و چاره‌سه‌ردا. ‌  

 

كانونی دووه‌م 23, 2010

سەرنجەکان

١٤ وەڵام بۆ “کێشه‌ی سۆزداری کێشه‌ی پله‌یه‌کی هه‌رزه‌کارانه‌ له‌کوردستان”
  1. سةركةت فەرمووی:

    دةستخوشبي كاك سامان بةراستي كؤمالكاي ئيمة بيوست بة بةريزةكي وةك تو زؤر هةية قسةكانت زؤر راستن خوم ماموستان قوتابيم هةية لة بؤلي حةوتة خةريكي ئةو شتانةن بةلةم من يةخةمة زياتر ئةيخةمة سةر وةزارةتي بةروةردة جونكة دةرجوون بؤ قوتابيةكان زؤر ئاسان كردووة ئةتوانم بليم وةزارةتي بةروةردة بيان ناخوشة قةتابي بخةيت بوية قوتابي ئاكاي لة وانةكاني خو نةماوة و ئةليت خو هةر دةرئةجم و بة خوشةويستي خوي خةريك ئةكات دةستخوشي لة بةريزت ئةكةم

  2. aswda karem فەرمووی:

    sllaw mamosta saman siwaily dastxoshet leakam bo am babata grnga baraste am masalaya bota keshayake gaura la kurdstan hewadarm qsae zyatr lasar bkan u lagal damudazga parwardaeeakan base bkan chwnka ray ewa bahand wardagrn

    aswda karem
    slemany

  3. srush فەرمووی:

    دةست خؤشيت لى دةكةم بؤ باس كردنى ئةم بابةتة بةريز كاك سامان بوحى سةرت سور دةمينى ئةى خؤت كةنج نةبويت هةستى سؤز داريت نةبووة لاى تؤ كةر موبايل نةبواية ئةم كيشة قيزة ونة ى كؤمةلكايى ئيسلامى لى دةترسيت كة بى دةلين كيشةى خؤشةويستى بةريزم لاى ئيمة شةر وتاوان وتالان كردن كيشة نية بةلكو كيشةى سةرةكيمان تةنهاو تةنها بيا دة نةكردنى خؤشةويستية بةريزم هةرزةكا ربيت يان كةنج يابير نابيت خؤشةويستى بكات تةنها لة جوار جيوةى هاوسةركيرى دا نةبيت كة ياسايةكى سةد دةر سةد ئيسلاميانةية بةريزم تؤ زياتر لةدةورى تويكل دةسوريتةوة وةك لة ناوةرؤك دروست بوونى بةيوةندى بةزؤرى لة ريكايى مؤبايلةوةية دةبيت ستايشى بكةين نةك تانةى لى بدةين جونكة كور وكج كةبونة هةرزةكار لة يةكتريان دةدةبرن وة بةهموو خؤيان دةبن بة جاوديرى خؤيان ياساكانى كلتور سالارى جىبةجى دةكةن كةس ناتوانيت رى لة غةريزةى هاورييةتى يا سؤزدارى بكريت قوربانيةكان كةم نين بةلاى منةوة كاك سامان دةبيت ئةم بةنداوى ريكرية لة دروست بوونى هةر بةيوةنديةكى سؤز دارى وهاوريةتى بتةقيت وهةر بير وبؤجونيكى دؤكمايانة هةيةو وزيان دةدات لة كجان وكورانى كؤمةلكاكةمان رايماليت كؤرة كانى كاك سامان دةبيت وابكات سةرنجى كؤمةل بؤ هاورىيةتى كجان وكوران يا سؤزداريان ئاسايى بيت نةك وةك مةلايةك قسة بكات لة كةل ئةو بةرى ريزمدا بؤت ئةكينا هةموو شوينيك مةلاى لية تؤ بيويست ناكات خؤت هيلاك بكةيت يا جاريكى تر ببينةوة بةو باوكانةى كةزولميان لة ئيمة كردو ئيمةش بة نائاكايىو بة ناراستةو خؤ دريزة بيدةرى ريكاى ئةوان بين بةريزةكةم كةر وةكو باوبابيرانمان بير بكةينةوة دلنيابة لةوان جاتر نابين كيشةى خويندن قولتر كيشةى كج وزن كوشتن قولتر دةبيت تكاية ئةم جارةش بةجاويكى وورتر بينانةوة لة كورو كجةكانمان بنوارة جاكتر دةست بخةرة سةر برينة قولةكة كة ئةويش كلتورى دوكمايى دينة كة كورو كجى ئةم ولاتةى كردؤتة خؤراكىئاشةكةىو هةزاران سالة دةمان هاريت

  4. مةريوان حةسةن لةسةيدسادق فەرمووی:

    دةستخؤشيت ليدةكةم كاك سامان لةهةولَةكانت لةثيناوى هؤشياري دةرونيدا لةنزيكةوة ئاطاداري كارةكانتم هيواى تةمةن دريذيت بؤدةخوازم.:سةبارةت بةم بابةتةش بةرِاستى ئةوة رِؤلَي تويًَذةرةكان ئةبيتة لةبةرضاة بطيريت ئةوةش ئةركى وةزارةتى ثةروةردةية كة خولي راهينان و شياندنى دةروونيان بؤبكاتةوة تا باشتر بتوانن رِؤلَي ضارةسازيكى دةروونى و كؤمةلايةتى ببينن لة قوتابخانةكاندا بةتايبةعت ئةو قوتابخانانةى كة قوتابيانيان لةتةمةني هةرزةكاريدان……………………..سةركةوتوو بيت

  5. AWA فەرمووی:

    wala mn ba nyaz nabum lera hech bochwnekm habet chwnka babatakae M.SAMAN. awna prw tawawa enkare le nakre .bas bochwneke tawaw pechawanam haya la sar qsakane srush nazanm to ch ragazeke ner yan me bas azanm la tamane 13 salanday chwnka qsakant la qsae 13 sal ache to ba M.SAMAN alae xoshawestet nakrdwa law katana mnale 13 sal la kolan bas yare krdne azane nak sex bash bzana hata sale 2000 harzakar hech zanyaereakyan la sar sex nabw ranga 7azek habube balam la dle xoyana shardwyanatwa xom la shashe amadae shteke kamm darbarae sex zanew hawrekaneshm baw shewya bun mn balam esta la saratya wak M.SAMAN ale base 3ashqw xaramyat akat hamw shtek darbaray sex azann etr bahala be yan rast aezane.toze reze qsakane xot bgra kate qsa ake harrche ba damta det maele ka swde nya ba zarart nabe ok srwsh

  6. nazhad فەرمووی:

    زؤر سوبا بؤ ئةم مالبةرة زؤر سوودم لى وةركرتووة هيوادارم بابةتى زياتر هةبيت زؤر سوباس .

  7. basta فەرمووی:

    dast xosh mamosta geian bo babatakat bas aya ba rae eawa charasar habeat bo am babata ka aw paewandya lae melateake wak eama zor qursaw qbul nakreat

  8. hemn فەرمووی:

    dastan xoshbet bo aw babata barasteki shteki bashtan halbjardua

  9. زۆر سوپاس بۆ بابه‌ته‌كه‌ت به‌ڕاستی زۆر جوانه‌…
    به‌ڵێ به‌دڵنیاییه‌وه‌ ئه‌وه‌ كێشه‌یه‌كی سه‌ره‌كی گه‌نجانه‌ و من خۆم له‌ته‌مه‌نێكی كه‌می مناڵیه‌وه‌ تائێسته‌ به‌ده‌ست ئه‌و كێشانه‌وه‌ ده‌ناڵێنم و بێگومان ئه‌كه‌ر ئه‌و كێشانه‌ نه‌بوایه‌ ئه‌وا سه‌ركه‌وتنی باشترم به‌ده‌ست ده‌هێنا له‌ژیانمدا….
    هۆكاری ئه‌وه‌ی كه‌گه‌نجان توشی ئه‌و كێشانه‌ ده‌بن به‌دڵنیاییه‌وه‌ ده‌یگه‌ڕێنمه‌وه‌ بۆ فه‌رامۆشكردنی ئه‌ركه‌كان له‌لایه‌ن خێزانه‌وه‌”وه‌ به‌پله‌ی سه‌ره‌كی مۆبایل هاتنی بۆ كوردستان وه‌ ك ته‌كنه‌لۆژیایه‌كی تازه‌و خراپ به‌كارهێنانی له‌لایه‌ن خه‌ڵكه‌وه‌ به‌گشتی هۆكاری بڵاو بونه‌وه‌ی ئه‌و كێشانه‌ن…
    سوپاس.

  10. glena فەرمووی:

    dst xosh mamaostagyan barasyty mn yakekm lawa wanay ka sudy zorm lato wargrtwaa bo awbabaty estashsupast dakam chonka babatyky grnga bo emay har zakar mn har lam babatay towa chan rastyakm bo dar kawt ka peshtr kwer bwn laasty hewadarm hrzakaran parawez nakretw nmwnat zor bet eahalla

  11. yassin..fathulla فەرمووی:

    dast xosh kak saman boambabat zur sudihabo

  12. sara فەرمووی:

    zor supas mamostay barez barasti to kaseki zor sarkawtue la karakant mn sarsami qsakani tom har to y barez la hawler sardarni qutabxaney emat krd dast xoshit ledakam benawe hamw qwtabyani q.chwar chra

  13. سڵاو سارا خان: سوپاس به‌قوربان بۆ هه‌ستی جوان و وته‌ شیرینه‌کانت، من به‌ئه‌رکی خۆمم زانیوه‌ که‌ هاتوومه‌ته‌ پایته‌ختی کوردستان و ئه‌و سیمیناره‌م بۆ ئێوه‌ کرد، دڵنیابه‌ زۆر خۆشحاڵبووم به‌و سه‌ردانه‌م بۆ لاتان، پشت به‌خوا جاری تریش دێمه‌وه‌ لاتان، منیش سوپاسی یه‌که‌ یه‌که‌تان ده‌که‌م، سوپاسی به‌ڕێوه‌به‌ر و مامۆستاکانتان ده‌که‌م، به‌تایبه‌تی مامۆستا نه‌رمین که‌ بووه‌ ئه‌ڵقه‌ی په‌یوه‌ندی نێوان من و ئێوه‌ی ئازیز، هه‌ر سه‌رکه‌وتووبن
    سامان سیوه‌یلی

  14. sara فەرمووی:

    بةناوى كشت قوتابيان و ماموستا نةرمين و ماموستاكاني ترةوة خؤمان بة كةورةو خؤش حال دةزانين بةهاتني ئيوةى بةريز بؤ قوتابخانةكةمان بةهيواى ديدار أنشاللةدوبارة سةردانمان بكةنةوة بؤ ئةوةى تؤزئ لة زانياريية بةسودةكانتان فيري قوتابيان بكةن دووبارة ريزو خؤشةويستي هةموو مامؤستاو قوتابيانى ق.جوارجرا بؤ بةريزت