نوێترین ١٠ بابەت
- له پهراوێزییهوه بۆ مهرگ
- پێوهری دڵهڕاوکێی دواڕۆژ Future Anxiety Scale
- پێوهری تایبهتمهندییهکانی کهسێتی
- دۆزی پهروهرده لهگهڵ بهرهبهیانی فهلسهفهدایه / بهشی دووهم
- دۆزی پهروهرده لهگهڵ بهرهبهیانی فهلسهفهدایه
- پێکهنین له کاری هونهریدا
- چاو و پهیوهندی
- خوێندنهوهیهکی سۆسیۆلۆژیانه بۆ پێگهی مناڵان له کوردستانی دوای ڕاپهڕیندا
- بهئاگابه لهو شتانهی بهخۆت دهڵێیت .
- ئهو ئهنجامانهی پاش 30 خولی یۆگا و چاودێری بهدهستهاتن
هاوپۆلەکان
- ئاگاداری و ههواڵ
- بابهتی تر
- توێژینهوه و لێکۆڵینهوهکان
- خـــــــــــهو
- دهروونناسی ئافرهت
- دهروونناسی مناڵ
- دهروونناسی ههرزهكاری
- دهروونناسی چییه؟
- ســــــــــــێكس
- قوتابخانهكانی دهروونناسی
- لهكۆمهڵگهوه
- مادە هۆشبەرەکان
- ناودارانی دهروونناسی
- نهخۆشیه سایكۆسۆماتیهكان
- نهخۆشییه ژیریهكان
- نهخۆشییهدهروونیهكان
- وهرزشی دهروونی
- پرسیار و وهڵام
- پهروهرده و فێركردن
- چاوپێكهوتن
- کهسێتی
- کۆمهڵناسی
ئەرشیف
گەڕان لەماڵپەڕ
چوونهژوورهوه
دواهەمین ١٠ بۆچوون
-
Shadan فهرمووی له : ئهو ئهنجامانهی پاش 30 خولی یۆگا و چاودێری بهدهستهاتن -
Hawbir kamaran فهرمووی له : ئهو ئهنجامانهی پاش 30 خولی یۆگا و چاودێری بهدهستهاتن - Hawbir kamaran فهرمووی له : ئهو ئهنجامانهی پاش 30 خولی یۆگا و چاودێری بهدهستهاتن
-
Yogi Hawbir Kamaran فهرمووی له : نهخۆشیه دهروونیهکان لهنێوان شاردنهوه و ڕاوێژکردندا -
سانا ئةحمد فهرمووی له : ئاگاداریهک له ماڵپهڕی دهروونناسییهوه -
khelat فهرمووی له : سێکس و چێژ - khelat فهرمووی له : سێکس و چێژ
-
Aram فهرمووی له : ئهو ئهنجامانهی پاش 30 خولی یۆگا و چاودێری بهدهستهاتن - Hawbir Kamaran فهرمووی له : نهخۆشیه دهروونیهکان لهنێوان شاردنهوه و ڕاوێژکردندا
-
hawbir فهرمووی له : نهخۆشیه دهروونیهکان لهنێوان شاردنهوه و ڕاوێژکردندا
دراوسێکان
سروشتێ دهروونزانیێ …. بهشی دووهم و کۆتایی
تشرینی دووهم 11, 2007
نووسینی / دکتۆر عبدالله جاسم
2- خواندنگهها پێکهاتهیی ( المدرسة البنائیة او الترکیبیة ) :
دهسپێکا پهیدابوونا ڤێ خواندنگههێ بو زانایێ دهروونی ( فوندت ) ئهوێ ل سالا 1879 ئێکهمین لابۆرا دهروونیێ دانای ڤهدگهرت . لێ گهلهک دهروونزان هزر دکهن کو سهرکێشێ ڤێ خواندنگههێ ئیدوارد برادفورد تیتشهره ( 1867- 1927 ) ئهڤ خواندنگههه لسهر شهنگستێ لێکۆلینا ئاگههێ و تاقیکرنێن هۆشی هاتییه ئاڤاکرن ، ئهڤ کریاره ژی رامانێن ژناڤدا دهێته کرن کو کهس ب هندهک بابهتێن ئازراندی داخبار دبیت و ئهڤ داخباربونه ژی دبیته بیاڤهک کو زانایێ دهروونی بکاریت ئاڤاهیێ عهقلێ کهسی و چهوانیا رهفتارکرنا وی شرۆڤهکهت ، ئهڤ شرۆڤهکرنه دێ ب رێکا ( الاستبطانیة ) یان لسهر ئاڤاکرنێ هێته کرن ، ههتا کو ناڤهرۆکا سهربۆرێن کهسی شرۆڤهکهت ، فهره ب هشیاری سهحکهته حالهتێن دهروونی یێن دهسپێکێ وهکو: ههستکرن ، ئاشۆپکرنا کهسی ، ئاگههداریا ب دهردۆران و هۆشمهندیا وی .
3- خواندنگهها وهزیفهیی ( المدرسة الوظیفیة ) :
ئهڤ خواندنگههه وهکو کاردانهوهیهک ژبو خواندنگهها ئاڤاکهر هاتیه دانان ، یان ژی ئهم دکارن بێژین کو شۆرهشهک بوو ل بهر سینگێ خواندنگهها ئاڤاکهر ، پێشهنگێن ڤێ خواندنگههێ گرنگیێ ددهنه ئارمانجێن رهفتارێ ، وهزیفهیا کهسی ، راهاتن و گونجانا وی یا جڤاکی و وهزیفهیێن خۆگونجانێ دگهل دهردۆران بهحس دکهن ، ل شوونا بهحسکرنا ئاڤاهیێ مهژی .
گرنگترین ئالا هلگرێن ڤێ خواندنگههێ ههمی ژ زانینگهها ( شیکاگو ) نه ل ئهمێریکا مینا :
جۆن دێوی – John Dewy - ( 1859 – 1952 ) ، جیمس ئینجل – James angell – و هارڤی Harvey – ( 1873 – 1964 ) .
4- خواندنگهها رهفتارێ ( المدرسة السلوکیة ) :
ئهڤ خواندنگههه ژی شۆرهشهک بوو ل ههمبهری ههردوو خواندنگههێن پێکهاتهیی و وهزیفهیی و دامهزرێنهرێ ڤێ خواندنگههێ دبێژنی جۆن واتسۆن – John B. Watson ( 1878 – 1958 ) ، ئهڤ زانایێ قوتابیێ ( ئهنجل ) بوو ل زانینگهها شیکاگو .
ئهڤ خواندنگههه گرنگیێ ددهته لڤینێن ماسولکهیی و کاردانهوهیێن رژینێن مهژی ، تا راددهیهکێ زۆر دبن باندۆرا خواندنگهها ( بافلوف ) ڤه کارکرینه نهمازه ڤهژهنینا مهرجدار ( المنعکس الشرطي ) ، ئهڤ چهنده ژی ببوو بهرێ بنیاتێ ئاڤاکرنا ڤێ رێبازا رهفتارێ .
خودانێن ڤێ خواندنگههێ چ گرنگیێ نادهنه وهزیفهیێن دهماغی ، چونکو تێگههێ دهماغی ب شێوهیهکێ راستهوخۆ ناهێته دیتن . لهوا ئهو ب شێوهیهکێ بابهتی سهردهریێ دگهل رهفتارێ دکهن و گرنگیێ ددهته وان دیاردێن ب چاڤ دهێنه دیتن . بۆ نموونه ، ل گورهی خواندنگهها رهفتارێ دلخۆشی نه حالهتێ مهژییه ، بهلکو مرۆڤێ دلخۆش دکاریت گرنژینهکێ لسهر لێڤێن خوه بنهخشینیت ژبو کاردانهویێن خۆش .
5- خواندنگهها گشتالت ( مدرسة کشتالت ) :
ئهڤ خواندنگههه ل دهستپێکا سهدێ بیستێ ل ئهلمانیا هاته پێش ، وهکو کاردانهوهیهک ژبو خواندنگههێن بهری خوه . ئهڤ خواندنگههه لسهر شهنگستێ شرۆڤهکرنا هۆشی بو ئهلهمێنتێن وی رادوهستیت . ئانکو تێگههشتنا شێوازێ کاملان یێ رهفتارکرنێ . پهیڤا گشتالت ( Gestalt ) ب ئهلمانی ، رامانا وێ ههمی یێ کاملانه ( کاملانکرنا ههمی پشکان ) . ئالا ههلگرێن ڤێ خواندنگههێ ددهنه خویاکرن کو دیاردهیێن دهروونی یهکهیێن کاملان و رێکخستینه ، نهکومهکا ئهلهمێنت و پشکێن سست و ژێکڤهقهتیایه ، بۆنموونه کهساتی ناهێته پشککرن یان ژێکڤهکرن . لهوا خواندنێن ڤێ خواندنگههێ وهسا دبینن کو ههمی ( تشتێ کاملان ) جودایه ژ کۆما پشک و ئهلهمێنتێن خوه .
بو نموونه ، خودانێن ڤێ خواندنگههێ دبێژن کو دیتنا فیلمهکێ سینهمایی نه کومهکا وێنهیێن ژ ههڤجودانه ، لێ وێنهیهکێ پێکڤه گرێدایێ سینهمایێ کاملانه .
دامهزرێنهرێن ڤێ خواندنگههێ ماکس ڤیرتمهر – Max werthemer ( 1880 – 1943 ) ، کوفکا Koffka و کوهلهر Kohler .
6- خواندنگههێ شرۆڤهکرنا دهروونی ( مدرسة التحلیل النفسي ) :
دامهزرێنهرێ ڤێ خواندنگههێ زانا و نوژدارێ نهمساوی یێ ب ناڤ و دهنگ سیگموند فرۆیده (Sigmund Freud 1856-1939 ) ههروهسا ئهڤ خواندنگههه ب ههڤالبهندیا ( ئیدلهر – Adler 1870-1937 ) و یونگ ( Yung ، 1875- 1961 ) پێشکهفتیه و وهرار کریه .
ل دهسپێکێ فرویدی گرنگی ددا سهر وهرارا کهساتیێ کو سهربۆرێن زارۆکینیێ و ههڤبهندیا وی ب دایبابانڤه رۆلهکێ ئهکتیڤ د چێکرنا کهساتیا پێگههشتیدا ههیه .
ههروهسا گرنگیهکا زۆر دایه نههۆشییا مرۆڤی و وهکو پشکهکا گرنگ ژ پێکهاتهیێ عهقلیێ مرۆڤی کو مرۆڤ دکاریت ب رێکا تێ رامانێ و تاقیکرنێن پراکتیکی بچیته دناڤ نههۆشیێدا . ل گۆرهی هزرا فرویدی نه هۆشیا مرۆڤی ژێدهرێ سهرهکیێ ههڤڕکێن دهروونی و پێشێلبوونێن دهماغییه .
تیۆرا شرۆڤهکرنا دهروونی رێبازهکا رێکخستیه ، داکۆکیێ لسهر ئاکاما فاکتۆر و پالێنهرێن نه هۆشیا مرۆڤی لسهر رهفتارا مرۆڤی دکهت . ههروهسا گرنگیێ ددهته لێکۆلینێن لسهر کهساتیا نهشازا و یادروست ، چێبوونا گرێییێن دهروونی د قۆناغێن زارۆکینییێدا ، تێگههێ غهریزهیا سێکسی و وهرارا وێ ژلایهکێ دهروونیڤه ، ئوو ههروهسا پڕانیا وان بابهتێن ههڤبهند ب کهساتیا مرۆڤیڤه ب خۆڤه دگریت .
ههژی گۆتنه کو خواندنگهها شرۆڤهکاریا دهروونی ئێکهمین خواندنگههه داکۆکی لسهر ئێکهتیا مرۆڤی کری و دژی دووانیا مرۆڤی ( لهش و گیان ) راوهستیایه ، ههروهسا ڤێ خواندنگههێ رۆلهکێ گرنگ ددامهزراندنا دهروونزانیا کلینیکی دا ههبوویه .
پهیرهوێ شرۆڤهکاریا ڤێ خواندنگههێ لسهر شرۆڤهکرنا دهربرینا ئازادانهیا هزرێن نهخۆش رادوهستیت و خهونێن وی ژی شرۆڤه دکهت .
7- خواندنگهها مهرهمدار ( المدرسة الغرضیة ) :
هزرمهندێ ئینگلیزی ماکدوکل ( 1938- 1971 ) وهکو دامهزرێنهرێ ڤێ خواندنگههێ دهێته هژمارتن ، کتێبهک ب ناڤێ ( پێشگۆتنهک بو دهروونزانی یا جڤاکی ) نڤیسیه و تێدا داکوکیێ لسهر غهریزهیان دکهت کو فاکتۆرێن پالێنهرێن سهرهکینه د مرۆڤیدا وهکو : رهڤین ، تهعداییکرن ، رهفتارا بابینیێ و چاڤدێریا خوهدیێ مرۆڤی ( الذات ) دگهل ههمی ههلچوونێن دگهلدا وهک ههلچوونێن ترسێ … هتد .
گرنگترین تێگهه و ئارمانجێن ڤێ خواندنگههێ دیراسهتکرنا رهفتارا ئارمانجدار و ئومێدهواره ، خودانێن ڤێ خواندنگههێ وهسا هزر دکهن کو ئارمانج و مهرهمان رۆلهکێ گرنگ ددهست نیشانکرنا رهفتارا مرۆڤیدا ههیه و ههر رهفتارهکێ مهرهما خوه ههیه .
ل داویێ ژی دبێژم ، دبیت گهلهک تێگهه و رێبازێن نووتر ههبن ، نهمازه دوارێ چارهسهریا دهروونیدا ، لێ ئهڤ پێناسهیێن کورت و پوخت دهربارهی خواندنگههێن سهرهکی یێن دیرۆکا وهرار و گهشهسهندنا دهروونزانیێ مینا دهرگهههکینه ژبو ههر کهسێ بڤێت ب بهرفرههی بچیته دناڤ ڤی بابهتیدا .
دڤان سالێن داویێدا نڤیسهڤان و رهوشهنبیرێن دهڤهرا مهژی یێ خوه ل ڤان بابهتان ددهن و ههولددهن کو د رهفتارێن کلتۆر و جڤاکێ مه بگههن . ئهڤجا ئهڤ پێشگۆتنا مه ل سهلال گۆتی بلا دهستپێکهک بیت ژبو خواندن و دیفچوونێن بهرفرههتر .
لەهاوپۆلی: دهروونناسی چییه؟, قوتابخانهكانی دهروونناسی
بۆچوونەکان
« ئۆقیانووسێک له تاوان ….. بهشی دووهم | گەڕانەوە بۆ سەرەتا | سهنتهری ڕاوێژکاری خێزان … پێشنیارێک بۆ بهردهم ئهو کهسانهی »
Mallperrî Derunnasy portal by WordPress
سەرنوسەر و بەرپرسی ماڵپەڕ : سامان سیوەیلی
7206 363 770 00964
