نوێترین ١٠ بابەت
- پێکهنین له کاری هونهریدا
- چاو و پهیوهندی
- خوێندنهوهیهکی سۆسیۆلۆژیانه بۆ پێگهی مناڵان له کوردستانی دوای ڕاپهڕیندا
- بهئاگابه لهو شتانهی بهخۆت دهڵێیت .
- ئهو ئهنجامانهی پاش 30 خولی یۆگا و چاودێری بهدهستهاتن
- خۆت مهدهره دهست خهیاڵ
- سێکس و چێژ
- کهسێتی هزر داسهپاوی ناچارکراو ( الوسواس القهري )
- نهخۆشیه دهروونیهکان لهنێوان شاردنهوه و ڕاوێژکردندا
- سایکۆلۆژیای ژنکوژ
هاوپۆلەکان
- ئاگاداری و ههواڵ
- بابهتی تر
- توێژینهوه و لێکۆڵینهوهکان
- خـــــــــــهو
- دهروونناسی ئافرهت
- دهروونناسی مناڵ
- دهروونناسی ههرزهكاری
- دهروونناسی چییه؟
- ســــــــــــێكس
- قوتابخانهكانی دهروونناسی
- لهكۆمهڵگهوه
- مادە هۆشبەرەکان
- ناودارانی دهروونناسی
- نهخۆشیه سایكۆسۆماتیهكان
- نهخۆشییه ژیریهكان
- نهخۆشییهدهروونیهكان
- وهرزشی دهروونی
- پرسیار و وهڵام
- پهروهرده و فێركردن
- چاوپێكهوتن
- کهسێتی
- کۆمهڵناسی
ئەرشیف
گەڕان لەماڵپەڕ
چوونهژوورهوه
دواهەمین ١٠ بۆچوون
-
hawbir فهرمووی له : نهخۆشیه دهروونیهکان لهنێوان شاردنهوه و ڕاوێژکردندا -
Rebwar فهرمووی له : بهئاگابه لهو شتانهی بهخۆت دهڵێیت . -
Hawbir فهرمووی له : ئهو ئهنجامانهی پاش 30 خولی یۆگا و چاودێری بهدهستهاتن -
aramlaw فهرمووی له : ئاگاداریهک له ماڵپهڕی دهروونناسییهوه - aramlaw فهرمووی له : ئهو ئهنجامانهی پاش 30 خولی یۆگا و چاودێری بهدهستهاتن
- hawbir فهرمووی له : ئهو ئهنجامانهی پاش 30 خولی یۆگا و چاودێری بهدهستهاتن
-
Abdullah Tawfik فهرمووی له : ئهو ئهنجامانهی پاش 30 خولی یۆگا و چاودێری بهدهستهاتن -
FARHANG فهرمووی له : ئاگاداریهک له ماڵپهڕی دهروونناسییهوه -
shadan فهرمووی له : کهسێتی دوورهپهرێز - shadan فهرمووی له : هۆکارهکانی توشبوونی مناڵ به کێشه دهروونیهکان
دراوسێکان
دیمانهیهک لهگهڵ پسپۆری دهروونناسی کلینکیکی د. ڕوشدی جاف
ئۆکتۆبهر 25, 2007
دیمانهیهک لهگهڵ پسپۆری دهروونناسی کلینیکی دکتۆر ڕوشدی جاف
سازدانی توێژهری دهروونی
سامان سیوهیلی
تێبینی / ئهم دیمانهیه بۆ ڕۆژنامهی هاوڵاتی سازدراوه و بهدووبهش له هاوڵاتیدا بڵاوکرایهوه .
ئهو سهردهمهی ئێستا ئێمهی مرۆڤ تیایدا دهژین سهردهمی دڵهڕاوکێ و نائارامی و فشاره دهروونیهکانه ، ههریهک لهئێمهی مرۆڤ بهجۆرێک ڕوبهڕوی ئهم جهنجاڵی و سهختی و گیروگرفتانهی ژیان دهبینهوه ، کهسمان بێ باجدان دهرنهچووین و دهرناچین ، لهڕووی لهدهستدانی هاوسهنگی دهروونی و تووشبوون به پهشێوی و نهخۆشیه دهروونی و سایکۆسۆماتیهکان ، بهڵام هۆشیاری لهمامهڵهکردن لهگهڵ ئهم فشارانهدا ڕادهی بهرزی یان نزمی باجدانهکهمان بۆ دیاری دهکات . بۆ قسه کردن لهسهر فشاره فشاره دهروونیهکان هاوڵاتی ئهم دیمانهیهی لهگهڵ پسپۆری دهروونناسی کلینیکی بهڕێز دکتۆر ڕوشدی جاف – دا سازکرد .
ڕوشدی جاف ، لهدایک بووی 1967 ، بکالوریوس دهروونناسی ، کۆلیژی ئاداب ، زانکۆی بهغدا ، 1989/ ماستهر دهروونناسی ، کۆلیژی ئاداب ، زانکۆی موستهنسریه ، 1993/ دکتۆرا دهروونناسی کلینیکی ، کۆلیژی ئاداب ، زانکۆی بهغدا ، 1998/ بهڕێوهبهری مهڵبهندی ڕێگاکانی وانه وتنهوه بووه له زانکۆی موستهنسریه ( 2000-2006 ) ، بهڕێوهبهری نووسینگهی ڕاوێژکاریه پهروهردهییهکان بووه له زانکۆی موستهنسریه ( 2000-2004 ) ، سهرۆکی بهشی زانسته پهروهردهیی و دهروونیهکان بووه له کۆلیژی پهروهردهی زانکۆی موستهنسریه ( 2003-2004 ) ، ڕاگری کۆلیژی پهروهرده بووه له زانکۆی موستهنسریه ( 2004-2006 ) ، ئێستا مامۆستای زانکۆیه له کۆلیژی پهروهردهی بنهڕهتی ، بهشی زانسته کۆمهڵایهتیهکان ، زانکۆی سلێمانی .
هاوڵاتی : دکتۆر سهرهتا دهپرسین مهبهست له فشاره دهروونیهکان چیه ؟
د .ڕوشدی : مرۆڤ لهژیانی ڕۆژانهیدا ڕوبهڕوی جۆرهها فشاری دهروونی دهبێتهوه ، که بریتیه له کۆمهڵێک ڕوداو و ورووژێنهر که لهسهروو تواناکانی مرۆڤهیهوه زاڵ بێت بهسهریاندا ، یاخود ئهو گرفت و سهختیانهیه کهوا لهتاک دهکات بکهوێته ڕهوشێکی نائاساییهوه ئهمهش دهبێته مایهی تێکچوون و ههڕهشه لهسهری و ناتوانێت زاڵ بێت بهسهریاندا. ئهوهی شایانی ئاماژه بۆکردنه وشهی ( stress ) لهلاتینهوه وهرگیراوه و له کۆندا بۆ ئاماژه به توندی و تێکچوون و خهفهت و ئازار بهکارهێنراوه ، ئهگهرچی سهرهتا ئهم زاراوهیه له بابهتهکانی فیزیا و ئهندازهدا بهکارهاتووه ، پاشان خۆی خزانه ناو بواری دهروونناسیهوه . دهکرێت دوو جۆر له فشارهکان دیاری بکهین . یهکهم : فشاره نهرێنیهکان ، ئهوانهی دهبنه هۆی خهم و دڵتهنگی وهک ڕووداو و ئهزموونه ناشادهکان . دووهم : فشاره ئهرێنیهکان ، ئهوانهی دهبنه هۆی حاڵهتی ههڵچوونی شاد وهک ههستکردن به خۆشی و شادی و چێژ .
فشاره دهروونیه نهرێنیهکان دابهش دهکرێن بۆ چوار پۆل : 1- ڕووداوه کتوپڕ و توندهکان وهک مهترسیه سروشتیهکان و جهنگ . 2- ڕووداوه ژیانیه فشارهێنهکان وهک تووشبوون به نهخۆشیه مهترسیدارهکان . 3- کێشه خێزانی و ڕۆژانهییهکان وهک مامهڵهکردن لهگهڵ قهرهباڵغی و هاتوچۆی ڕۆژانه . 4- زیاد ووریابوون و ئاگایی بههۆی هۆکارهکانی ژینگه بۆ نموونه ژاوهژاو . ههندێک جار زاراوهی تهنگژه لهبهرامبهر زاراوهی فشار بهکار دههێنرێت ، تهنگژه تهنها لایهنی کێشه و ئێش و ئازار دهگرێتهوه بهڵام فشاری دهروونی وێڕای ئهمانه لایهنی شادیش دهگرێتهوه بۆیه چهمکی فشاری دهروونی گشتگر تر و لهبارتره .
هاوڵاتی : ئایا فشاری ئابوری ، سۆزداری ، سێکسی ، کۆمهڵایهتی ، پهروهردهیی ، سیاسی . تێکڕا ئهمانه نابنه هۆی دروست بوونی فشاری دهروونی ؟
د. ڕوشدی : شکست خواردن و ئهو کێشه دهروونیانهی که تاک تووشیان دهبێت لهو بوارانهی بهڕێزتان ئاماژهتان پێدان ، لهوانهیه تاک بۆ ماوهیهکی کورت بهرگهی بگرێت بێ ئهوهی تووشی زیانێکی بهرچاو ببێت ، بهڵام ئهگهر درێژخایهن و بهردهوام بن ئهوا چالاکی و ڕۆڵی کۆمهڵایهتیانهی تاکهکه پهک دهخات و کاریگهری خراپی دهبێت لهسهر تهندروستی دهروونی و جهستهییهکهی .
هاوڵاتی : بهڕێزتان پێتان وا نیه لهڕۆژگارێکی وهک ئهمڕۆدا فشاره دهروونیهکان زیاتر بوون و تاکهکانی کۆمهڵگه ماندووتر بن لهڕووی دهروونیهوه ، لهچاو چهند ساڵێک پێش ئێستا ؟
د. ڕوشدی : ئاشکرایه کۆمهڵگهکانی ئهمڕۆ زیاتر ئالۆزترن لهچاو کۆمهڵگهکانی دوێنێدا ، ئهم ئالۆزیهش که سهرجهم بوارهکانی ژیانی گرتۆتهوه بارێکی ههستیاری و زیادبوون له ئاستی وروژێنهرهکاندا دهسهپێنێت بهسهر تاکدا بهمهش فشاره دهروونیهکان زیاد دهکات . دهرئهنجام تاکهکان سهپێنراوانه وایان لێدێت که بهههڵبژاردن مامهڵه لهگهڵ ڕووداوه فشارهێنهکانی ژیاندا بکهن ، ڕوو لهههندێ سهرچاوهی ورووژاندن ناکهن بههیچ شێوهیهک ، ئاگاییهکی کهمیش ئهدهنه ههندێ سهرچاوهی تر . یاخود بهپێی گرنگی سهرچاوهکه ڕیز بهندیان دهکهن . ئهم وهڵامدانهوانه زۆر گرنگه ئهگهر تاک بیهوێت خۆی دوور بخاتهوه لهو ئازاره دهروونیانهی دهرئهنجامی زیاد بوونی فشارهکانه .
هاوڵاتی : کرانهوهی بازاڕهکانی کوردستان بهڕووی کاڵا و بهرههمه تهکنۆلۆژیه جۆراوجۆرهکاندا ، چ کاریگهریهکی بووه لهسهر باری دهروونی تاکهکانی کۆمهڵگهی کوردستاندا ، لهکاتێکدا داهاتی تاک لهم وڵاتهدا لهئاستێکی نزمدایه ؟
د. ڕوشدی : کرانهوهی بازاڕهکان چهندین کهڵکی ههیه ، بۆ نموونه تۆ بهرههمه تهکنۆلۆژیا نوێکانت تیا دهست دهکهوێت که زۆرێک له ههندێک له بارگرانی و لێپرسراوێتی ژیانی ڕۆژانهمان لهسهر شان سووک دهکات . بهڵام لهههمان کاتدا لایهنی خراپی و نهرێنیشی زۆره که گرنگترینیان ئهو حاڵهتی شکست خواردنهیه که لهئهنجامی نهتوانینی ههبوون یان کڕینی ئهو کاڵا و بهرههمانهوه دهخوڵقێت . واته ئارهزووی ههبوون و بێتوانایی له کڕیندا . ئهمهش تاک وا لێدهکات بکهوێته ژێر ڕهحمهتی کێشمهکێش و تهنگژه دهروونیهکان که بێگومان کاردهکاته سهر باره دهروونیهکهی .
هاوڵاتی : دکتۆر دهمانهوێت بزانین چ پهیوهندیهک ههیه لهنێوان فشاره دهروونیهکان و نهخۆشیه دهروونیهکاندا ؟
د. ڕوشدی : بهڵێ ، نهخۆشی دهروونی تێکچوونێکی کاتی نیه ، یاخود ههڵچوونێکی کتوپڕ نیه زاڵ بێت بهسهر تاکدا و تێپهڕێت . بهڵکو ئهو زیانهیه به تهندروستی دهروونیانهی تاک دهگات که لهفۆرمی سازاندنێکی نائاساییانهی بهردهوامدا دهردهکهوێت لهگهڵ خودی خۆی و لهگهڵ ژینگهکهی . لهبهرئهوهی تاکهکان جیاوازن له توانای بهرگهگرتنیان بۆ کێشمهکێش و فشارهکانی سهریان ، لهبهرئهوه کهسانێک ههن که تووشی تێکچوونی دهروونی دهبن ئهویش بههۆی کهمی شارهزایی و خراپی شێوازی ڕوبهڕوبوونهوهیان لهگهڵ ههڵوێسته فشارهێنهکاندا ، یان لهئهنجامی توندی و بهردهوامی ئهو فشارانهی لهسهریانه .
هاوڵاتی : ئهی پهیوهندی فشاره دهروونیهکان به نهخۆشیه جهستهییهکانهوه چۆنه ؟
د. ڕوشدی : دهکرێت وهڵامدانهوهی جهسته بۆ فشاره دهروونیهکان له سێ قۆناغدا ڕیزبهند بکهین ، یهکهم : قۆناغی ئاگادارکردنهوهی گشتی و وروژان ، لێرهدا دهکرێت وروژانه فسیۆلۆژیهکان بپێوین لهڕێی لێدانی دڵ و تێکڕای ههناسهدان و فشاری خوێن و ڕێکردنی پێست و کرژبوونی ماسولکهکان . دووهم : قۆناغی ماندووبوون و خهمۆکێ و ئهگهری نهخۆشی . سێیهم : قۆناغی شهکهت بوونی تهواو . ههربۆیه فشاره دهروونیهکان دهکرێت ببنه هۆی نهخۆشی جهستهییه جۆراوجۆرهکان ههر له بهرزی فشار خوێنهوه تا دهگاته نۆرهی دڵ ( السکته القلبیه ) . فشارهکان تهنانهت بهشداری دهکهن لهو نهخۆشیانهی که توانای تهنینهوهیان ههیه وهک ههڵامهت و ئهنفلۆنزا و .. هتد ، وه ڕهنگه فشارهکان ڕاستهوخۆ ببنه هۆی ئهم نهخۆشیانه چونکه کار دهکهنه سهر کۆئهندامی بهرگری .
هاوڵاتی : لهنێو قۆناغهکانی تهمهندا کام قۆناغ زیاتر ههستیارتره بۆ فشاره دهروونیهکان ؟
د. ڕوشدی : لهبهرئهوهی ههریهکه له قۆناغهکانی تهمهنی مرۆڤ تایبهتمهندی و پێداویستی خۆی ههیه ، بۆیه کێشمهکێش و فشاره دهروونیهکانیش بهپێی ئهوان جیاواز دهبن لهڕووی پله و جۆرهوه . وه ئاشکرایه که فشاره دهروونیهکان بهشێوهیهکی سهرهکی پشت به چۆنێتی ههست پێکردنی تاک دهبهستێت بۆ ههڵوێسته فشارهێنهکان ، ئهم دهرک پێکردنهش له قۆناغێکی تهمهنهوه بۆ قۆناغێکی تر جیاوازه بههۆی جیاوازی له پێگهیینی دهروونی و کۆمهڵایهتی و ئاستی گهشه و ئاستی خوێندن . ههربۆیه قۆناغی گهورهیی ( الرشد ) لهههموو قۆناغهکانی تری تهمهن ههست به فشاره دهروونیهکان دهکهن و ههستیارتر دهبن بهرامبهری .
هاوڵاتی : ئهی جیاوازی ڕهگهز چ ڕۆڵێکی دهبێت ، نێر یان مێ زیاتر ههستیارترن بهرامبهر به فشاره دهروونیهکان ؟
د. ڕوشدی : توێژینهوه دهروونیهکان ئاماژه بۆ ئهوه دهکهن که مێ زیاتر ههست به فشارهکان دهکات لهچاو نێردا و زیاتر ههڵچوونهکانیان دهردهبڕن ، ههندێ جار وا له ههڵچوونهکان دهکات که تاو بستێنێ و ئهزموونهکه وا لێبکات خراپ تر بهرجهسته بێت . بهڵام نێر زیاتر ئهگهری دوورخستهوهی سهختی و فشارهکانی ههیه و خۆیان سهرقاڵی شتی تر دهکهن بۆ دوورخستنهوهی کێشهکانی له مێشکی . ههروهها مێ ئارهزووی کارلێکردنی ههیه لهگهڵ ئازاردا خێراتر لهچاو نێردا .
هاوڵاتی : بهڕێزتان پێتان وانیه که فشاره دهروونیهکان وهک فاکتهرێکی کارا لهپشت کۆچی بهشێکی زۆر له گهنجانی کوردستانهوهیه ؟
د. ڕوشدی : ئهو ڕێگایانهی دهیانگرینه بهر له چارهسهری ئهو گیروگرفت و سهختیانهی تووشمان دێن ، بهشێوهیهکی تر شێوازهکانی مامهڵهکردنمان لهگهڵ فشاره دهروونیهکاندا بهپلهیهکی بهرز بهنده لهسهر تایبهتمهندیهکانی کهسێتیمان که شارهزایی و زانیاریهکانی پێشوومان ڕۆڵیکی سهرهکی دهگێڕێت تیایدا . زانایانی دهروونناسی کۆکن لهسهر ئهوهی که ئهزموونهکانی سهردهمی مناڵی کاریگهریهکی زۆری ههیه له زیادبوونی توانای تاکدا بۆ بهرگهگرتنی ههموو ئهو شکست و کێشمهکێش و ڕووداوه فشارهێنانهی تووشیان دێت ، پێچهوانهی ئهمهش ڕاسته . چهمکی خودی پۆزهتیف که لهئهنجامی شێوازی پهروهردهیی دروست لهلایهن دایک و باوکانهوه لای مناڵ دروست دهبێت تا ئاستێکی بهرز دهتوانێت توانای بهرگهگرتن زیاد بکات بۆ ههڵوێسته فشارهێنهکان . ههربۆیه دهبینین ههندێ کهس به ئهرێنی مامهڵه لهگهڵ فشارهکاندا دهکات لهڕێگهی گۆڕین و سازاندنی ڕهفتارهکانی . کهسانێکی تر به نهرێنی مامهڵهی لهگهڵدا دهکهن لهڕێگهی جۆرهها ڕهفتار ههر له گۆشهگیری و خۆدابڕان له دهوروبهره تا کۆچ بهرهو وڵاتانی تر ههتا دهگاته خۆبهدهستهوهدانی تهواو لهڕێگهی ههوڵدانی خۆکوشتن .
هاوڵاتی : دوا پرسیارمان ، دکتۆر ، بۆ ئهوهی فشارهدهروونیهکان کهمترین زیان بهتهندروستی دهروونی و جهستهییمان بگهیهنێت . مرۆڤ چۆن بتوانێت خۆی بسازێنێت لهگهڵ ئهو ههموو فشارهی ڕوبهڕو دهبێتهوه ؟ ڕێنمایی بهڕێزتان لهم بارهیهوه .
د. ڕوشدی : بۆ ئهوهی مامهڵهیهکی گونجاو بکهین لهگهڵ فشاره دهروونیهکان دهبێت :
1- پاراستنی هێمنی و جێگیری دهروونی لهکاتی ڕوبهڕوبوونهوهی فشاردا . 2- دهبێت ههموو لایهنهکانی فشارهکه تاووتوێ بکرێت و گرنگی ههر لایهنه و ڕۆڵی له تێپهڕاندنی فشارهکه ههڵبسانگێنرێت . 3- دهبێت تاک توانسته ڕاستهقینهکانی خۆی لهبهرچاو بگرێت بێئهوهی خۆی بخهڵهتێنێت بهکهمڕاگرتنی توانستهکانی یان بهزێدهڕۆیی کردن تیایدا . 4- ئهگهر تاک خۆی بینیهوه لهبهردهم چهند چارهسهرێکدا بۆ ههڵوێسته فشارهێنهرهکه دهبێت ئهوهیان ههڵبژێرێت که پێداویستی و ئامانجهکانی تێر دهکات بێئهوهی زیان بهکهسانی تر بگهیهنێت و پێچهوانهی دابونهریت و پێوهرهکانی کۆمهڵگه بێت .
لهکۆتاییدا ئهو کهسانهی که ئهتوانن کۆمهک و پشتگیری له کهسانی تر وهربگرن سهرکهوتووتر ئهبن له ڕوبهڕوبوونهوهی فشاره جۆراوجۆرهکاندا ، ئهمهش ڕۆڵی پهیوهندیه خێزانی و کۆمهڵایهتیهکان دووپات دهکاتهوه لهکهمکردنهوهی ئازارهکانی تاکدا و بهشێوازێکی سهرکهوتوو دادهنرێت بۆ مامهڵه کردن لهگهڵ فشار و کهمکردنهوهی کاریگهریه نهرێنیهکانی .
هاوڵاتی : لهکۆتاییدا سوپاس بۆ ئێوه دکتۆر .
د. ڕوشدی : بۆ ئێوهش ، هیوای سهرکهوتنتان بۆ ئهخوازم .
لەهاوپۆلی: چاوپێكهوتن
بۆچوونەکان
« قۆناغی بهساڵاچوون | گەڕانەوە بۆ سەرەتا | ئهدهب و خهیاڵی مناڵ »
Mallperrî Derunnasy portal by WordPress
سەرنوسەر و بەرپرسی ماڵپەڕ : سامان سیوەیلی
7206 363 770 00964
