سروشتێ ده‌روونزانیێ …. به‌شی دووه‌م و کۆتایی

psychology-photo.jpgنووسینی / دکتۆر عبدالله‌ جاسم

2- خواندنگه‌ها پێکهاته‌یی ( المدرسة البنائیة او الترکیبیة ) :
ده‌سپێکا په‌یدابوونا ڤێ خواندنگه‌هێ بو زانایێ ده‌روونی ( فوندت ) ئه‌وێ ل سالا 1879 ئێکه‌مین لابۆرا ده‌روونیێ دانای ڤه‌دگه‌رت . لێ گه‌له‌ک ده‌روونزان هزر دکه‌ن کو سه‌رکێشێ ڤێ خواندنگه‌هێ ئیدوارد برادفورد تیتشه‌ره‌ ( 1867- 1927 ) ئه‌ڤ خواندنگه‌هه‌ لسه‌ر شه‌نگستێ لێکۆلینا ئاگه‌هێ و تاقیکرنێن هۆشی هاتییه‌ ئاڤاکرن ، ئه‌ڤ کریاره‌ ژی رامانێن ژناڤدا دهێته‌ کرن کو که‌س ب هنده‌ک بابه‌تێن ئازراندی داخبار دبیت و ئه‌ڤ داخباربونه‌ ژی دبیته‌ بیاڤه‌ک کو زانایێ ده‌روونی بکاریت ئاڤاهیێ عه‌قلێ که‌سی و چه‌وانیا ره‌فتارکرنا وی شرۆڤه‌که‌ت ، ئه‌ڤ شرۆڤه‌کرنه‌ دێ ب رێکا ( الاستبطانیة ) یان لسه‌ر ئاڤاکرنێ هێته‌ کرن ، هه‌تا کو ناڤه‌رۆکا سه‌ربۆرێن که‌سی شرۆڤه‌که‌ت ، فه‌ره‌ ب هشیاری سه‌حکه‌ته‌ حاله‌تێن ده‌روونی یێن ده‌سپێکێ وه‌کو: هه‌ستکرن ، ئاشۆپکرنا که‌سی ، ئاگه‌هداریا ب ده‌ردۆران و هۆشمه‌ندیا وی .
3- خواندنگه‌ها وه‌زیفه‌یی ( المدرسة الوظیفیة ) : درێژە

تشرینی دووه‌م 11, 2007

سروشتێ ده‌روونزانیێ

psychology-photo.jpgسروشتێ ده‌روونزانیێ

د. عبدالله‌ جاسم
به‌شی یه‌که‌م

ده‌روونزانی هه‌روه‌کو ئارنۆف Arnof دایه‌ نیاسین ، شرۆڤه‌کرنه‌کا زانستیانه‌یا ره‌فتارا مرۆڤییه‌ ، زانسته‌که‌ ، ئه‌گه‌ر به‌حسا چه‌وانیا په‌یدابوونا وێ نه‌ هێته‌ کرن ( ب کێمی بیت ژی ) دشیاندا نینه‌ ئارمانج و سروشت و شێوازێن وه‌رارا وێ بزانین . هه‌می هه‌ولدان و شرۆڤه‌کرن و رامانان ، هه‌ر ژ کارتێکرنا ئێکێ یا مرۆڤێ دگه‌ل ده‌ردۆرێن خود و هه‌تا دگه‌هته‌ سه‌رده‌مێ رێنیسانسا نوو ( سه‌رده‌مێ زانستی ) ، رێ بو ڤێ زانستی خۆشکرییه‌ و جهه‌ک دناڤ زانستاندا تژی کرییه‌ .
فیلوسوفێن گریگی ده‌ستپێشخه‌ر بوون د لێگه‌ریان و شروڤه‌کرنا گه‌ردوونێ دا ، هه‌روه‌سا هه‌ڤبه‌ندیا مرۆڤی ب گه‌ردوونێڤه‌ به‌حسکریه‌ و دڤێ لێگه‌ریانا خودا گه‌له‌ک به‌حسی ده‌روون یان گیانی Psyco کرییه‌ ، پاش په‌یڤا زانست Logy پێڤه‌نایه‌ و بوویه‌ سایکۆلۆژی Psychology ئانکو زانستێ ده‌روونی یان ده‌روونزانی .
دسالێن داویێدا ژ سه‌دێ نۆزدێ گه‌له‌ک ئه‌زمونێن ده‌روونی خویا کریه‌ کو وه‌زیفه‌یێن ده‌روونی یێن مینا هزرکرنێ ، فێربوونێ ، درێژە

تشرینی یه‌كه‌م 31, 2007