دڵهڕاوکێ و کاریگهرییهکانی لهسهر کهسایهتی تاک
دڵەڕاوكێ و كاریگەرییەكانی لەسەر كەسایەتی تاك
مەریوان عبدالمجید
توێژەری دەروونی
چەمچەماڵ
پێویستە بزانین دڵەڕاوكێ تووشی هەموو تاكێك دەبێت و كاریگەری لەسەر باری دەروونی ئەو كەسە بەجێ دێڵێ، بەمەش گۆڕانكاری جەستەیی و فسیۆلۆجی لەسەر تاك دروست دەبێ، توێژینەوەكان ئەوەمان پێدەڵێن كە دڵەڕاوكێ لەهەموو كەسێكدا دەردەكەوێت، بەڵام كاتێك لەسنووری ئاسایی خۆی دەربچێت بەهۆی نائارامی و پێشبینی كردنی ڕووداوی ناخۆش و دڵتەزێن و تێكچوونی پێوەرەكانەوە ئەوكات پێویستە دەستنیشان بكرێت و هۆكارو نیشانەكانی بزانرێت و ڕێگا چارەی دروستی بۆ دابنرێت. درێژە
تشرینی دووهم 28, 2010
تهنگژهی دهروونی
تەنگژەی دەروونی
ئامادەكردنی: ڕێكخراوی هارتلاند ئەلایەنس بۆ پێداویستی مرۆیی و مافی مرۆڤ
ژیانی ڕۆژانەی مرۆڤ پڕە لە تەنگژە و گیروگرفتی بەردەوام، ئەگەر هەندێك شوێن بە هۆی كارەساتی دەستكردی مرۆڤ وەكو شەڕ و كوشتار و دەستدرێژی، یاخود ڕوداوی سروشتی وەكو بومەلەرزە و لافاو توشی تەنگژە و قەیران ببن، لەوانەیە چەندین شوێن و جێگەی ئەم دنیایە بە عێراقیشەوە، بە هۆی كەموكورتی لە پێداویستییە سەرەكییەكانی ژیانی ڕۆژانە تا دەگاتە جەنگ و توندوتیژی بەشێوەیەكی بەردەوام خەڵكی لە تەنگژە و قەیراندان. درێژە
ئاب 28, 2010
ڕۆشنبیری دهروونی
ڕۆشنبیری دەروونی
د. سامان شێخ أنور
دكتۆرا لە نەخۆشییە دەروونییەكان
نەخۆشخانەی گشتی سلێمانی/ بەشی دەروونی
مەبەست لەم دەستەواژەیە زۆر فراوانەو دەتونین بڵێین زۆربەی بوارەكانی ژیان دەگرێتەوە لە منداڵییەوە تا پیری و مردن, ئەوەی لێرەدا زیاتر مەبەستمانە رۆشنبیری دەرونییە لای تاكی كورد و ئەو زانیاریانەی كە تاك دەیزانێت سەبارەت بە میكانیزمی بیركردنەوە,هزر,وەرگرتن,هەڵس و كەوت و چۆنێتی دروست بونی نەخۆشییە دەرونییەكان ,….هتد.
بێگومان دەرون مەودایەكی هێجگار فراوان و بەرینە,تەریب لەگەڵ مرۆڤدا دروست دەبێت و كاریگەر دەبێت بە روداوەكانی ژیان و هاوشێوەی جەستەش دوچاری جۆرەها نەخۆشی و كێشەو تێكچون دەبێتەوە كە هەندێك لەمانە درێژخایەن و هەندێكیشیان كاتییەو لەوانەیە تەنها چەند رۆژێك بخایەنێت. درێژە
ئاب 10, 2010
کاریگهریی فشار لهسهر دهروون
كاریگهریی فشار لهسهر دهروونی مرۆڤ
د. ریدار محهمهد ئهمین
پسپۆر(بۆرد) ی نهخۆشییه دهروونییهكان
هیچ كهسێك نیه له ئێمه ڕۆژانه تووشی فشار یان دڵهڕاوكێ نهبێـت، ئهویش بههۆی ئهو ئاستهنگوگرفتانهی دێنه ڕێمان، زۆرجار گۆڕانكارییهكی كهم لهكاری ڕۆژانهی مرۆڤ فشار دروست دهكات، وهك گهشتێك بۆ شوێنێك كه یهكهمجار بۆی دهچێت، یان ماڵ گواستنهوه بۆ گهڕهكێكی تر، فشار بهمانا فراوانهكهی، بریتیه لهههر هێزێك كهوا دهخرێتـه سهر تهنێكو گۆڕان دروست دهكات، فشاری دهروونیش، بریتیه لهو هێزهی دهخرێته سهر مێشكی مرۆڤ و گوڕانكاریی دهروونیو جهستهیی دروست دهكات، ئهگهرچی فشار ههستێكی ناخۆشهو وا له مرۆڤ دهكات ههست به گرژیو دڵتهنگی، درێژە
تهمموز 23, 2010
تهنگژهی دهروونی
تەنگژەی دەروونی
ئامادەكردنی: ڕێكخراوی هارتلاند ئەلایەنس بۆ پێداویستی مرۆیی و مافی مرۆڤ
ژیانی ڕۆژانەی مرۆڤ پڕە لە تەنگژە و گیروگرفتی بەردەوام، ئەگەر هەندێك شوێن بە هۆی كارەساتی دەستكردی مرۆڤ وەكو شەڕ و كوشتار و دەستدرێژی، یاخود ڕوداوی سروشتی وەكو بومەلەرزە و لافاو توشی تەنگژە و قەیران ببن، لەوانەیە چەندین شوێن و جێگەی ئەم دنیایە بە عێراقیشەوە، بە هۆی كەموكورتی لە پێداویستییە سەرەكییەكانی ژیانی ڕۆژانە تا دەگاتە جەنگ و توندوتیژی بەشێوەیەكی درێژە
حوزهیران 17, 2010
دڵهڕاوکێ / بهشی سێیهم و کۆتایی
دڵهڕاوکێ
بهشی سێیهم و کۆتایی
د . کهریم شهریف قهرهچهتانی
دکتۆرا لهدهروونناسیدا
12- ڕێگای ڕاست گرتن و گوێ لە قسە و قسەڵۆك نەگرتن:-
زۆر كەس خۆی كردووە بە (جەحاو) دەیەوێت دڵی هەموو كەس ڕازی بكات, كە ئەمەش مەحاڵە و دوایی بە زیانی خۆی تەواو دەبێت. دەگێڕنەوە جارێكیان كەسێك بە ناوی (جەحا) كەرێكی پێدەبێت و لەگەڵا كوڕەكەیدا بەرەو ماڵەوە دەڕۆنەوە. جەحا یەكەمجار خۆی سواری كەرەكە دەبێت و منداڵەكەشی بە پێ دەڕوات, كاتێك بە كۆمەڵێك خەڵك دەگەن, پێی دەڵێن (سەیری ئەو كابرا بێ ویژدانە خۆی سواری كەرەكە بووە و ئەو منداڵەش بەپێ دەڕوات). كاتێك (جەحا) گوێی لە ئەو قسانە دەبێت, درێژە
نیسان 13, 2010
دڵهڕاوکێ / بهشی دووهم
دڵهڕاوکێ
بهشی دووهم (ماویهتی)
د. کهریم شهریف قهرهچهتانی
دکتۆرا لهدهروونناسی
6- خاوكردنەوەی ماسوولكەكانی لەش:-
دەبێت هەموومان ئەو ڕاستییە بزانین كە پەیوەندییەكی پێچەوانە لە نێوان دڵەڕاوكێ لەلایەك و خاوبوونەوەی ماسوولكەكانی لەش لەلایەكی تر هەیە, واتە كاتێك مرۆڤ تووشی دڵەڕاوكێ دەبێت, ئەوا زۆربەی ماسوولكەكانی لەش تووشی گرژی و ڕەقبوون دەبن و مرۆڤ تووشی بێزاری و سەرئێشە دەكەن, ئینجا بۆ ئەوەی لە ئەو گرژی بێزارییە ڕزگارمان بێت, ئەوا زۆر گرنگە كە لە ڕێگای چالاكییەكانی وەك (یۆگا, وەرزش و ڕاكردن و مەلەكردن و خۆشووشتن و خەیاڵی خۆش… هتد) ماسوولكەكانی لەشمان بەرەو خاوبوونەوە بەرین. درێژە
نیسان 9, 2010
دڵهڕاوکێ / بهشی یهکهم
دڵەڕاوكێ
بهشی یهکهم
د. کهریم شهریف قهرهچهتانی
دکتۆرا لهدهروونناسیدا
دڵەڕاوكێ (القلق) هەستێكی گشتی پڕ لە ترس و تۆقاندن و گومان و گرژییە, بەبێ ئەوەی سەرچاوەكەی زانراوبێت وە كۆمەڵێك گۆڕانكاری جەستەیی و فسیۆلۆژی هاوشانی دەبێت. مرۆڤ لە ڕێگەی دڵتەنگی و نائارامی و پێشبینی كردنی ڕوودانی زەرەر و زیان و ناخۆشی و كارەسات هەست بەم حاڵەتە هەڵچوونییە دەكات. دیاردە و خاسیەتەكانی ترس و لە زۆر لایەنەوە لهگهڵ دڵهڕاوکێ لەیەك دەچن, تەنها جیاوازی سەرەكی لە نێوان ترس و دڵەڕاوكێدا ئەوەیە كە ترس سەرچاوە و هۆكارەكانی زانراوە.
بۆ نموونە مرۆڤ (لە ئاژەڵی دڕندە یان ئاگر یان مار… هتد) دەترسێت, بەڵام سەرچاوە و هۆكارەكانی دڵەڕاوكێ ڕوون و ئاشكرا و زانراو نییە و ئەو كەسەی تووشی دەبێت هەستی پێناكات و نازانێت لەبەرچی بەو شێوەیە تووشی دڵەڕاوكێ بووە, چونكە درێژە
نیسان 7, 2010
پهشێوی مهزاژ (Mood Disorder) / بهشی دووهم و کۆتایی
پهشێوی مهزاژ (Mood Disorder)
بهشی دووهم و کۆتایی
د. ئهفرام محهمهد حهسهن
پسپۆری نهخۆشییه دهروونییهکان
نیشانەكانی شادی بوون:
1. تاك هەست بە شادمانی دەكات وجوڵەی زۆر دەبێت زۆر جار بێ مەبەست یان بۆ هەندێ چالاكی كە پێویست ناكات.
2. قسە زۆر دەكات ودەنگی لە ئاسایی بەرزترە.
3. لەڕەفتارەكانیدا گوێ نادات بەدەوروو بەروو پۆشاكی سەیر و ڕەنگاو ڕەنگ لەبەر دەكات و لە ماوەیەكی كورت دا چەند جارێك پۆشاكەكانی دەگۆرێت بەبێ ئەوەی پێویست بكات. درێژە
نیسان 1, 2010
پهشێوی مهزاژ (Mood Disorder) / بهشی یهکهم
پهشێوی مەزاژ (Mood disorder)
بهشی یهکهم
د. ئهفرام محهمهد حهسهن
پسپۆری نهخۆشییه دهروونییهکان
پەشێوی مەزاژ بەیەكێك لەنەخۆشییە گرنگەكانی سەردەم دادەنرێت بەهۆی زۆری ڕێژەی تووشبوان لەلایەك وكاریگەری بەرچاوی لەسەر ژیانی تاك لەڕووی كۆمەڵایەتی و كاركردن و چالاكی و ئەو نەهامەتییانەی لەم نەخۆشییە دەكەونەوە لەلایەكی تر.
پەشێوی مەزاج كۆمەڵە نەخۆشییەكە لەسەرانسەری جیهاندا هەیە. مێژوویمرۆڤایەتی بێ ئەم نەخۆشییە نەبووە. بۆ یەكەم جار هیبۆكرات زاراوەی(شادی_ڕەش بینی) بەكارهێنا بۆ وەسف كردنی تێكچوونە دەروونییەكان, پاشان لەساڵی (1899) ئیمل كرپلن وەسفی حاڵەتی درێژە
نیسان 1, 2010
تێکچوونی کهسێتی (Personality Disorder) / بهشی دووهم و کۆتایی
تێکچوونی کهسێتی (Personality Disorder)
بهشی دووهم و کۆتایی
د. ئهفرام محهمهد حهسهن
پسپۆری نهخۆشییه دهروونییهکان
هۆكاری توشبوون :
پەشێوی ( شڵەژانی ) كەسێتی وەك سەرجەم حاڵەتە دەرونییەكانی تر زیاتر لە هۆكارێك دەبێتە هۆی سەرهەڵدانی , گرنگترینیان :
1. پەروەردەكردن :
پەروەردەكردنی منداڵ كاریگەری ئاشكرای هەیە لەس ,ەر ژیانی ئایندە , توندوتیژی جەستەی و سێكسی , توندو تیژی خێزانی , حواردنەوەی مەی بە رێژەیەكی زۆر لەلایەن باوانەو هاندانی منداڵە بۆ بە كارهێنانی ئەو مادانە دەشێ سەرەتایەك بێت بۆ پەشێوی (شڵهژانی ) كەسێتی . درێژە
نیسان 1, 2010
تێکچوونی کهسێتی (Personality Disorder)
personality desorder) تێكچونی كەسێتی
بهشی یهکهم
د. ئهفرام محمد حسن
پسپۆری نهخۆشییه دهروونییهکان
زۆر كات گوێ بیستی ئەوە دەبین كەسێك كەسێتی بەهێزەو یەكێكە تر لاوازە, كەسێك زۆر عاتفیەو یەكێكی تر دڵڕەق, یەكێك زۆر كراوەیە و یەكێكی تر زۆر ووشك, ئەمانەو گەلێ تایبەتمەندی تر كەلە كەسێتی تاك دا هەیە.
هەندێ تێبیتی گرنگ:
1. باس كردن لەم بابەتە مانای ئەوە نیە هەر كەسێكمان دی بڕێك لەم نیشانانەی هەبوو واتە تێكچوونی كەسێتی هەیە.
2. مەرج نیە تاك عەموو تایبەنمەندیەكانی جۆرێكی هەبێت دەشێ نیشانەی دوو جۆر كەسێتی یان زیاتری هەبێت بەبێ ئەوەی پێناسەی تێك چونی كەسێتی بەسەردا بسەپێت. درێژە
ئازار 28, 2010
شیزۆفرینیا / بهشی یهکهم
شیزۆفرینیا
بهشی یهکهم
دکتۆر کهریم شهریف قهرهچهتانی
دکتۆرا لهدهروونناسیدا
شیزۆفرینیا لە ترسناكترین نەخۆشییە ژیرییەكانە (الامراض العقلیة), لەبەرئەوەی لەلایەك تاوەكو ئێستا هۆكارەكانی نەزانراوە, لەلایەكی تریشەوە بە زۆری تووشی ئەو كەسانە دەبێت كە لەوپەڕی لاوی و قۆناغی بەرهەم هێنان و چالاكیدان. شیزۆفرینیا زاراوەیەكی پزیشكی دەروونییە و لە هەردوو ووشەی (شیزۆ) بەمانای دابەش بوون وە (فرینیا) بەمانای ژیری (عقل) پێكهاتووە, واتە مانای دابەش بوونی ژیری مرۆڤە.
بەڵام دابەش بوونی ژیری مانای ئەوە ناگەیەنێت كە ئەو مرۆڤەی تووشی شیزۆفرینیا بوو, ئیتر دەبێت بە چەند كەسێك درێژە
ئازار 22, 2010
نهخۆشییه دهروونییهکان لهنێوان شاردنهوه و ڕاوێژکردندا
نەخۆشییە دەروونییەكان لەنێوان شاردنەوە و ڕاوێژكردندا
صلاح حسن – چارەسازی دەروونی
شێوازی پەروەردەییی لەكۆمەڵی كوردەواریدا شێوازێكی ناتەندروستە بەواتا پەروەردەییەكەی,ئەمەش پەیوەندی بەو ناهاوسەنگیەوە هەیە كە لەنێوان پەروەردەی واقیعی و دابو نەریتەكاندا هەیە, دابونەریتەكان كە سیاقێكی دوورو درێژی هەیە و بوەتە خوو, ڕۆژانە سیخناخە بەسەر تێكڕای ڕەنگدانەوەكانی ڕەفتارماندا, لەونێوەندەدا ( ناخ ) پڕە لە شاراوەی سەیر و سەرسوڕهێنەر كە بەدەیان ( ئەكلینیكی ) سەرودەری لێ دەرناكەن, شەرم وەكو دێوەزمەیەك لەبەردەم هەناسە قوڵەكاندا خۆی مەڵاس داوە ناهێڵێ بەڕاشكاوی منداڵان, درێژە
ئازار 18, 2010
لهنێوان جهسته و دهرووندا
لە نێوان جەستە و دەروونـدا
Between body and psych
د. ئەفرام محمد حسن
پسپۆری نەخۆشییە دەروونیەكان
مرۆڤ لەكۆنەوە دەركی بەوە كردووە كەپەیوەندییەكی ئاشكرا هەیە لەنێوان جەستەو دەرووندا، ئەم ڕاستییە رۆژ بە رۆژ روونتر و بەرجەستەتر بووە و زانستی دەرونزانی لەمرۆدا ئەو پەیوەندییە روونتر دەسەلمَێنێ بە جۆرێك كەس ناتوانێ نكوڵی لەو ڕاستییە بكات.
ئەم پەیوەندییە بە هەردوو ئاڕاستەكە هەیە واتە نەخۆشییە جەستەییەكان كاریگەریان هەیە لەسەر شلەژان و نیشانە دەرونییەكان لەهەمان كاتدا پەشێویە دەرونییەكان دەبنە هۆی نەخۆشی و نیشانەی جەستەییەكان. درێژە
ئازار 16, 2010
دوا سەرنجەکان: