ههندێ لهو خهسڵهتانهی که پێویسته له توێژهرانی دهروونیدا ههبن – عوسمانی حاجی سهلام – توێژهری دهروونی و ڕۆژنامهنووس
هەندێ لەو خهسڵهتانهی كە پێویستە لە توێژەرانی دەروونیدا هەبن
نوسینی/ عوسمانی حاجی سەلام
توێژهری دهروونی و ڕۆژنامهنووس
چەند ساڵێكە بەشێكی گرنگ هاتوەتە نێو كۆلیژ و زانكۆكانمانەوە و وەكو بەشێكی سەرەكی و وانەی تایبەت لەبەشەكانی تردا دەخوێندرێت ئەویش بەشی دەروونناسیە (سایكۆلۆژیا ) ، ئەم بەشە لەڕەفتار و هەڵس و كەوتی تاك و كۆمەڵگە دەكۆڵێتەوە دەرچوانی ئەم كۆلێژانە وەكو توێژەر و مامۆستا دادەمەزرێن بەڵام بەهۆی كەمی یان نەبوونی سەرچاوەو مامۆستای پسپۆرو پرۆگرامی پێویست لەم بوارە زۆر لە دەرچوانی ئەم بەشانە زانیاری پێویستی تایبەت بە پسپۆریەكەی خۆیانیان لا نیە ، بۆ زیاتر بەرچاوڕوونی وپتەوكردنی زانیاریەكان و بەخشینی متمانەی كۆمەڵكا بە دەروونناسان (دە) مەرجی بنەڕەتیمان لەم بابەتەدا پیشنیاركردووە
تاوەكو دەروونناس سودیان لێوەربگرێت لە بەڕێكردنی پیشەكەیدا بەسەركەوتوویی
1- خۆ پتەوكردن لەزانیاری :
پێویستە دەروونناس لەڕێگەكانی وەرگرتنی زانیاریەوە وەكو ( خوێندنەوە ، ڕاگەیاندنەكان ، پەیوەندیە كۆمەڵایەتیەكان…..هتد) زانیاری تەواو دەربارەی نەخۆشی و كێشە دەروونیەكان و چۆنیەتی چارەسەركردنیان وە هۆكارو نیشانەو زیان و كاریگەری نەخۆشیەكان بزانێت .
2- نهێنی پارێزی :
پێویستە لەسەر دەروونناس كە مەرجێكی گرنگی پیشەكەی پەیڕەو بكات ئەویش پاراستنی نهێنیەكانی نەخۆش و خاوەن كێشە دەروونیەكانە بۆئەوەی دەروونناس جێ متمانەی نەخۆش بێت و نەخۆشیش نەبێتە جێ گاڵتەپێكردنی خەڵكی و كۆمەڵگا.
3- دڵسۆزی نواندن :
پێویستە بەسۆزو خۆشەویستیەوە دەروونناس پێشوازی لە خاوەن گرفتە دەروونیەكان بكات و كێشەكەی بە كێشەی خۆی بزانێت ، بەدڵسۆزیەوە هەوڵی چارەسەركردنی بۆبدات و نابێت دەرووناس یاخی بێت لە هەوڵدان بۆ دۆزێنەوەی ڕێگە چارەی گرفتەكان .
4- دواندنی نەخۆش یان خاوەن كێشە :
پێویستە دەروونناس لەڕێگەی پرسیاركردن و گفتوگۆوە هەوڵی دواندنی خاوەن گرفت بدات بۆ وتنەوەی ئەوانەی لە ناخیدان و سەرچاوەی گرفتەكەین و قسە گرنگەكانی تۆمار بكات بۆئەوەی لە دواییدا لێكدانەوەیان بۆبكات و چارەسەری بدۆزێتەوە .
5- گەڕان بەدوای زانیاری نوێ دا :
گەڕان بە دوای تیۆر و دۆزێنەوە و توێژینەوە نوێیەكان لەلایەن زانا و دەروونناسانەوە زانیاری زیاتر بە دەروونناس دەبەخشێ .
6- ڕەفتاری خودی دەروونناس :
هەڵس و كەوت و ڕەفتاری خودی دەروونناس لە نێو كۆمەڵگادا نیشانەیەكی تری سەركەوتوویی دەروونناسە چونكە زۆر پێویست دەكات دەروونناس نمونەی هەموو ڕەفتارێكی جوان و نموونەیی بێت بۆ خەڵكی .
7- پەنا بردن بۆ ڕێگە چارەی جیاواز :
دوای شكست هێنان لە ڕێگە چارەیەك بۆكێشەیەكی دەروونی پێویستە دەروونناس هەرەس نەهێنێ و بەدوای ڕێگە چارەی تردا بگەڕێ چونكە نەخۆشی دەروونی وەكو نەخۆشی جەستەیی نیە بەدەرمان و دەوای دیاری كراو چارەسەر بكرێت .
8- بوونی شوێنی تایبەت بە دەروونناس:
دەروونناس لە و شوێنەی كارەكەی ڕایی دەكات چ قوتابخانە یان دام و دەزگاو نەخۆشخانە ی تایبەت و گشتی یەكان بێت پێویستە شوێن و كەل و پەلی تایبەت بەچارەسەركردنی بۆ دابین كرابێت و بكرێت بەمەبەستی بەخشینی ئارامی و دڵنیایی بەنەخۆش و خاوەن گرفتە دەروونیەكان .
9- بەهێزكردنی پەیوەندی كۆمەڵایەتی :
پێویستە دەروونناس پەیوەندی كۆمەڵایەتی خۆی بەهێز بكات و تیكەڵاوی چین و ڕەگەزە جیاوازەكانی كۆمەڵگە بكات بۆئەوەی زیاتر تێكەڵ بەو كێشە و گرفتانەی كۆمەڵگابێت و زانیاری پراكتیكی لەو پەیوەندیانە وەربگرێت .
10- پابەندبوون :
دەبێت دەروونناس لە چوارچێوەی ئاین و داب و نەریتی ئەو كۆمەڵگایەدا كاربكات كە تیایاندایە چونكە هەركۆمەڵگایەك پابەندی داب و نەریت وئاینی خۆیەتی و بەدەرچوون لەو یاسایانە ئەو كەسە بە ئاژاوەگێڕ و چەواشەكار لەقەلەم دەدرێت .
بۆ كەمكردنەوە و بنەبڕكردنی كێشەو گرفتە دەروونی و كۆمەڵایەتیەكان كۆمەڵگا پێویستی بەدەروونناسانە ئەو كارە پیرۆزەی كە دەروونناس پێی هەڵدەستی گرنگی خۆی لە چاكسازی مرۆیی و دروست كردنی كەسایەتی سەركەوتوو و بەدیهێنانی كۆمەڵگەیەكی تەندرووستە ئەمە وێڕای ئەوەی خودی دەروونناس خۆشەویستی لای تاك و كۆمەڵگە و خواوەندە .
ئازار 18, 2012
ڕاستکردنهوهی چهند تێڕوانینێکی ههڵه دهربارهی دهروونناسی – بهختیار ئهحمهد – توێژهری دهروونی – قهڵادزێ
ڕاستكردنەوەی چەند تێڕوانینێكی هەڵە دەربارەی دەروونناسی
بهختیار ئهحمهد
توێژهری دهروونی
قهڵادزێ
زانستی دەروونناسی بەبەراوردلەگەڵ زانستەكانیترداشتیكی تازەیە، بەو مانایەی كەبەشێوەیەكی كرداری لەبواری پەروەردەوفێركردن وچارەسەركردندا كاری پێ دەكرێ، ڕەنگەلەنیو سەدە تێپەڕ نەكات وكەمتریش بێ، بەلام وەكو لایەنی مێژوویی دەگەڕێتەوە بۆ سەردەمی سەرهەڵدانی فەلسەفەی یۆنانیەكان و فەیلەسوفەكانی ئەو سەردەمە بەتایبەت سوقڕات و ئەرستۆ بەڵكو دێرینتریشە….
ئاشكرایە هەرشتێ تازەبێ ئەگەرچی زۆر ڕاستیش بێ ڕووبەڕووی ڕەخنەو سەرنج و هەندێجار ڕەتكردنەوەش دەبێ،بەهۆی ئەوەی ئێمە مامەڵە لەگەڵ مرۆڤدادەكەین، واتا زانستی دەروونناسی وهەڵگری ئەو زانستە هەر ناونیشانێكی هەبێ ئەركی قورسترە لەزانستەكانیتر و پسپۆرانی زانستەكانیتر .
من كاتێ لەدەروونناسی ناوم هاتەوە ڕووبەڕووی هەندێ ڕەخنەو توانج وقسە بومەتەوە خەڵكانی دەوروبەرم دەیان ووت(تازەتۆبیروباوەڕت لەدەستدا،دڵنیاین تۆتێك دەچیت،ئەوەی دەروونناس بێت شێتە….هتد!!!) ئەمانە سەرەتای وەرگیرانم بوو لەزانكۆ،دوای تەواوكردنی زانكۆش زۆرجار ڕووبەڕووی ڕەخنەو پرسیاری تردەبینەوە چ لەبارەی زانستی دەروونناسی یان لەبارەی خودی پسپۆڕانی ئەوبوارە، زۆرترین ڕەخنەش كە ڕووبەڕوومان بوبێتەوە سەبارەت بەبیردۆزەكەی فرۆیدبووە، ئەو بیردۆزە هەڵایەكی گەورەی لێكەوتەوە لەسەرئاستی جیهان، دەكرایە بەڵگەی نادرووستی زانستی دەروونناسی، چونكە فرۆید لەبابەتەكانیدا زیاتر تیشكی خستەسەر (غریزە)ڕەمەكهكانی ژیان ومردن كەمەبەستی لەڕەمەكی ژیان زیاتر چێژی سێكسی بوو سەرەڕای بوارەكانیتری ژیان، ڕەنگە یەكێك لەوڕەخنانەی لەسەرفرۆید هەمبێ ئەوەیە كە فرۆید توێژینەوەی لەسەر كۆمەڵێ نەخۆش كردبوو كەگرفتاری سێكسیان هەبووە، وەباسی پەیوەندی سێكسیانەی كردووە لەنێوان دایك و كوڕ و باوك وكچدا، بۆ پشت ڕاستكردنەوەی بیردۆزەكەی پشتی بەئەفسانەیەكی یۆنانی بەستبوو، ئەمە سەرەڕای ئەوەی كە ڕەمەكی هەوڵدان بۆتێركردنی گەدەو ڕزگاربوون لەبرسیەتی وخۆخاڵی كردنەوەی لای منداڵ بەوەرگرتنی چێژی سێكسی لێك داوەتەوە!!!
ئەمە لەكاتێكدا فرۆید زۆر ڕەهەندو لایەنی گرنگی سەبارەت بەمرۆڤ و كەسایەتی و هەست ونەستی مرۆڤ ولایەنی تری ژیانی مرۆڤ وبابەتی تری خستەڕوو.
ئەوەی مەبەستی ئێمەیە لەم ووتارەد ائەوەیە كە زۆرجار ڕووبەڕووی ئەو پرسیارە دەبینەوە كەپێمان دەڵێن: باشە بزانە من چ جۆرەكەسێكم؟! یان من چ گرفتێكم هەیە؟ ! یان من چۆنم؟! بزانەچی لەناخی مندایە؟! بەداخەوە هەندێ لەدەروونناسەكان بۆئەوەی بەلاوازو كەم توانا سەیر نەكرێن و بەلای خۆیانەوە توشی شكانەوەو ڕەخنە نەبن و بەكەسانی نەزان و نەشارەزا لەقەڵەم نەدرێن، هەرخۆیان كۆمەڵێ لێكدانەوەو شیكردنەوەی نادرووستیان بۆ كەسەكە كردووە، زۆرجار وەك شێوەیەكی خوڕافی و گالتەجاڕی دەروونناسی دەناسێنرێت، ڕەنگە بەرپرسیاری یەكەم ئێمەبین!! بەڕێزان زانستی دەروونناسی زانستێكی غەیبی وخورافی وسیحری نیەو نەفاڵ گرتنەوەشە، ئێمە بێین بەئارەزووی خۆمان بڕیار لەسەر كەسایەتی مرۆڤ بدەین، چونكە یەكێك لەپێناسەكانی زانستی دەروونناسی ئەوەیەدەڵێت:(دراسەسلوك كائن الحی الانسان اوالحیوان) واتا دەروونناسی زانستێكە لەڕەفتاری مرۆڤەكان و گیانەواران دەكۆڵێتەوە. ئێمە تەنها لەرٍێگەی ئامرازەكانی كۆكردنەوەی زانیاری لەسەر ڕەفتاری كەسەكان دەتوانین بگەینە چەند ئەنجامێك، بەڵام هەرگیز ناتوانین بەتەواوی بڕیار لەسەر كەسێك بدەین بەڕەهای پێی بڵێین تۆ ئەو جۆرە كەسایەتیەت هەیە، چونكە مرۆڤ بونەوەرێكی ئاڵۆزە!! ئەو ئامرازانەش كە بۆ كۆكردنەوەی زانیاری بەكاردێن بریتین لە:(سەرنجدان وتوێژینەوەو بەدواداچون وچاوپێكەوتن و ڕاپرسی وتاقیكردنەوەو..هتد). ئێمە جیاوازیمان لەگەڵ خەڵكی ئاساییدا ئەوەیە: كە بەشێوەیەكی زانستیانە شیكردنەوەو لێكدانەوە بۆ كێشەكان دەكەین، كاتێ منداڵێك ئامرازێك دەشكێنێ لەماڵەوەو لەخوێندنگە، خەڵكی ئاسایی دەزانن كە ئەو منداڵە لاسارە، بەڵام ئێمە دەڵێین ئەو منداڵە رقێكی لەناخدایەو خۆی خاڵی دەكاتەوە، جا لەلایەن دایكوباوكیەوە یان لەلایەن ئەندامانی خێزانەكەیەوە توندوتیژی بەرامبەر كرابێ یان لەلایەن مامۆستاو خوێندكاران و هاوڕێیەكانیەوە، ئەوا ئەو منداڵە وەك تۆڵەكردنەوەو خۆخاڵیكردنەوە هەوڵ دەدات لاساری و كاری تێكدەرانە بكات ورەفتاری توندوتیژ بنوێنێ، ئەوەیە جیاوازی ئێمەو خەڵكی ئاسایی لەكۆتاییدا ئەو نوكتەیە دەگێڕینەوە كە لەئەنجامی ئەوجۆرە لێكدانەوە سەرپێیانەوە هاتووە:
(جارێك كەسێكی گرفتار بەدەست هەندێ گرفتی دەروونیەوە دەچێتە لای دەروونناسێك وسكاڵای حاڵی خۆی بۆدەكات دوای تەواوبونی، دەروونناسەكە پێی دەڵێت:وابزانە هیچ گرفتێكت نیە وابزانە چاك بویتەوە، پاشان كەسی خاوەن گرفت دەیەوێت بڕوات، دەروونناسەكەش دەڵێت ئەی پارەكەت ئەویش دەڵێت: دكتۆر تۆش وابزانە كەپارەكەت وەرگرتووەو لەباخەڵتدایە )!!
ئازار 9, 2012
ئاگادارییهک له ماڵپهڕی دهروونناسییهوه
ئاگادارییهک له ماڵپهڕی دهروونناسییهوه
ئاگاداری خوێنهرانی بهڕێز دهکهین، که بهسهرهاتی (پوره ئافتاو)، هێشتا بهشێکی ماوه، ئهو بهشهی که ماوه بڵاوبکرێتهوه بریتییه له تهواوکردنی وتووێژی نێوان (کچهکهی پوره ئافتاو و نووسهری بابهتهکه خاتوو خهندان محهمهد جهزا)، ههروهها وتووێژی نێوان (پوره ئافتاو و نووسهری بابهتهکه)، سهرنجتان بۆ خوێندنهوهی دوابهشی ئهم بهسهرهاته ڕادهکێشین، چاوهڕوان بن
ماڵپهڕی دهروونناسی
ئایار 8, 2011
دونیا پێکهاتهی زهن
دونیا پێكهاتەی زهن
نوسینی/ هاوبیر كامەران
مامۆستای یۆگا
چرا ازردە حالی ای دل ای دل
مدام اندر خیالی ای دل ای دل
برو كنجی نشین شكر خدا كن
كە شاید كامیابی ای دل ای دل
(بابا تاهیری هەمەدانی) ●
ئەوەی عارفانی هیندستان و تەنانەت عارفانی ئیسلامی هەوڵی بۆ دەدەن ئەوەیە كە خەڵكی بگەنە قۆناغێكی ئاگایی وەها كە بتوانن تێبگەن لەوەی دونیا پێكهاتەی زهنی ئێمە یە نەك زهن ئێمە پێكهاتەی دونیا. پاتانجالی لەیەكێك لە سوتراكانی بەشی چواری یۆگا سوترادا دەڵێت: “دوو شت وەكو یەكن، وادێنە بەرچاو كە جیاوازبن بەهۆی جیاوازی ئەو زهنانەوە كە دەركی ئەو شتانە دەكەن”.
ئەم سوترایەی پاتانجال قەی زۆر هەڵدەگرێت و ناكرێت هەروا ئێمە وەك بەڵگەیەك باسی بكەین چونكە نهێنی زۆری لەخۆیدا حەشارداوە.
یەكەم نهێنی ئەوەیە كە پاتانجالی لەیەكەم وشەدا بە ووشەی (دوو شت) دەست پێدەكات. ئەوەی قسەدەكات لەرێگەی زهنەوە دەدوێت و بەیاساكانی زهن دەدوێ، كەواتە ناكرێت باسی وەحدەت بكەیت تەنها دەكرێت نەفی جیاوازیەكان بكەین و ئەوەش بەباسكردنی جیاوازیەكان دەبێت. تاوەكو باس جیاوازی نەكەیت ناتوانیت نەفی بكەیت، تاوەكو دونیای مادی وەكو خۆی نەبینی ناتوانیت بگەیتە دیوەكەی تری كە دونیای ڕۆحانیە. پاتانجالی بەوشەی دوو شت دەست پێدەكات بۆئەوەی لەكۆتایی سوتراكەدا نەفی دوو شت بكات و بتگیەنێتە یەك شت كە ناتوانی پێی بڵێ یەك شت.
نهێنی دووەم لەم سوترایەدا ئەوەیە كە پێت دەڵێت ئەو دووشتە كە وەكو دووشتی جیاواز دێنە بەرچاو بەڵام لەبنەمادا یەك شتن، دووشت بوونی نیە لە بووندا و هەمووی یەك شتە. ئەو شتەش خودایە. پاتانجالی دەڵێت دوو شت كە وەكو یەكن. گەرچی ئەوان وەكو یەكن و یەكن بەڵام وادَنەبەراو كە جیاوازن ، ئەمەش كێشەی وەهمە كەلەمرۆڤدا دروست دەبێت. سەرچاوەی ئەم وەهمەش كە دوو شتی وەك یەك بە جیاواز دەزانێت یان یەك شت بە دوو شێوەی جیاواز وەردەگرێت و دونیای تایبەتی لەت و پەتی خۆی پێ بەرهەم دێنێ دەگەڕێتەوە بۆ زهن. زهن سەرچاوەی جیاوازیەكانە، سەرچاوەی ئەو هەموو جیاوازیەیە كەئێمە لەدەرەوە دەیبینین. زهن سەرەتا و سەرچاوەی دروست بوونی ژیانیشە.
زهن لە پێنج هەستەكەوە، لە بینین و بیستن و تامكردن و بەركەوتن و بۆنكردنەوە زانیاریەكانی خۆی وەردەگرێت و خۆی لەسەر بنیات دەنێت، بەڵام كێشەكە لەوەدایە ئەو ناتوانێت ئەم وێنانە و ئەم بۆن و دەنگ و بەركەوتنانە لێكبداتەوەو بەهەمویان وێنە ڕاستەقینەكە وەربگرێت بەڵكو لەو وێنانە وێنەی بچوكتر دروست دەكات و بەو شێوەیە جیهانەكە پیشانی تۆ دەدات كە جیهانێكی پارچەپارچە و جیاوازت دەست دەكەوێت.
ئەگەر زهن و فێڵی زهن نەبوایە جیهان بەیەكپارچەیی دەزانرا و دەناسرا.
جیاوازی دونیای من و دونیای تۆ، بیركردنەوەی من و بیركردنەوەی تۆ، جیهانبینی من و جیهان بینی تۆ لەوێوە دەست پێدەكات كە زهنی من و زهنی تۆ جیاوازن و جیاوازیەكەشیان دەگەڕێتەوە بۆ جیاوازی ئەو وێنانەی كە هەستەكان دەیدەنە زهن و ئەو وێنانەی كە زهن وێنەی تریان لێدروست دەكات.
ئەگەر بچینەوە ناخۆمان و ئیدی وێنەكان خامۆش بكەین و زهن خامۆش بكەین، دونیایەك بوونی نامێنێت كە پارچە پارچە بێت و دەگەینە وەحدەت.
كەواتە ئەو دونیایەی تۆ دەیبینی دونیایەكە زهنی خۆت بۆ دروست كردویت و دونیای ئەوی تریش دونیای زهنی خۆیەتی. ئەوە زهنە دونیاكە گەورە یان بچوك دەكاتەوە. ئەوە زهنە دونیاكە دەكاتە زیندان یان دونیایەكی پڕ شادی و خۆشی. ئەوە زهنە كە دیلی دێنێ یان سەربەستی.
زۆرینەی عارفەكان دەڵێن ئەوەی تۆ دەیبنی راستەقینەی نیە،زهن دەلێت ئەمرۆ دونیا زۆر ساردە، لەكاتێكدا بۆ كەسێكی تر دونیا فێنكە لەبەرئەوەی زهنی ئەو حەزی بەسەرمایە، بەڵام تۆ كەحەزت بەگەرمایە پێت وایە شار ساردە و حەز دەكەیت گەرم بێت. ئەوە زهنی تۆیە دونیای دەرەوەی خۆی وێنا دەكات پێش ئەوەی تۆ بیبینیت.
●واتە: بۆچی دڵ بەئازاری ئەی دڵ ئەی دڵ، بەردەوام لە خەیاڵدایت ئەی دڵ ئەی دڵ، برۆ كونجێك دابنیشە و سوپاسی خودا بكە، لەوانەیە خۆشبەخت بیت ئەی دڵ ئەی دڵ.
ئایار 8, 2011
بۆ دایکان و باوکان: مامهڵهی دهرووندروستانه لهگهڵ منداڵهکانتاندا بکهن
بۆ دایكان و باوكان: مامهڵهی دهرووندروستانه لهگهڵ منداڵهکانتاندا بکهن
وەرگێرانی بۆ فارسی: سادان ئاهوان
لهفارسییهوه پەرچڤەی: عومەر ههڵهبجهیی
لەم بابەتەدا پانزە خاڵ دەخەینە ڕوو وەك ئامۆژگاری دەرونی بۆئەوەی دایكانو باوكان بزانن چۆن مامەڵەی دەرونی لەگەڵ مناڵەكانیاندا بكەن، كە دواجار ئەم مامەڵە دروستەی دایكو باوك دەبێتەهۆی پەروەردەو پێگەیاندنێكی باشی زارۆڵەكانیان، لەگەڵ ئەوەی كە تەكنەلۆژیاو زانست زۆر پێشكەوتووە، بەڵام ئەفسوس لەكۆمەڵگەی كوردیدا رەنگدانەوەی نیەو مامەڵەی تەندروستو دەرونیانەی باوكو دایك لەگەڵ مناڵەكانیان غیابی هەیە، بۆیە لەو سۆنگەیەوە ئەم بابەتەم بەپێویست زانی وەریبگێڕمە سەر زمانی كوردی، بەهیوای ئەوەی دایكانو باوكان بیخوێننەوەو سودی لێوەربگرن.
یەكەم: هەموو ڕۆژێك ئەگەر بۆ ماوەیەكی كەمیش بووە لەگەڵ مناڵەكانتاندا یاری بكەن.
دووەم: مناڵەكانتان لەئامێز بگرنو پێكەوە تەماشای تیڤی بكەن.
سێیەم: هەموو ڕۆژێك ماچیان بكەن.
چوارەم: وەسفی ڕووخسارو ڕواڵەتیان بكەن.
پێنجەم: لەكارە قورسو گرانەكاندا هاوكاریان بكەن.
شەشەم: قژیان بۆ شانە بكەن.
حەوتەم: لەگەڵ یەكتریدا خواردن دروست بكەن و پێكەوە بیخۆن.
هەشتەم: لەئۆتۆمبێلدا لەجێگای ئەوەی گوێ لەتەسجیل بگرن، هەوڵبدەن لەگەڵ مناڵەكانتان قسە بكەن.
نۆیەم: یاریان لەگەڵدا بكەنو قاچیان بشێلن.
دەیەم: پێكەوە نوكتەی پێكەنیناوی باس بكەنو كاتی چێژداریان بۆ بخولقێنن.
یازدەیەم: لەگەڵ یەكتریدا بەپیادە برۆن.
دوازدەیەم: ڕستەی سۆزدارانەو خۆشەویستانەیان بۆ بنوسنو دایكوتن بەسەلاجەكەتاندا یان دەرگای ژووری خەوتنەكەیاندا.
سیازدەیەم: پێكەوە یاری مناڵانە بكەنو بۆ یەكتری مەتەڵ بڵێن.
چواردەیەم: هەندێكجار لەدەرەوە لەگەڵ مناڵەكانتاندا نان بخۆن، بۆئەوەی بزان گرنگیان پێدەدەن.
پازدەیەم: هەمیشەو بەردەوام با وشەی “خۆشم دەوێیت” لەسەر زمانتان بێت لەڕووی مناڵەكانتاندا.
سەرچاوە: گۆڤاری موفقیتی فارسی
ئایار 8, 2011
پهشیمان بوونهوه لههاوسهرگیری
پهشیمان بوونهوه لههاوسهرگیری
توێژهری دهروونی
سامان سیوهیلی
تاکهکانی کۆمهڵگه ههموویان وهک یهک لهپرۆسهی هاوسهرگیری ناڕوانن، ئهم جیاوازییهش لهدید و تێڕوانیندا دهگهڕێتهوه بۆ جیاوازی له تهمهن و ڕهسینی ههڵچوونی و سۆزداری، ئاستی ڕۆشنبیری، ئاستی کاریگهر بوون به بهها کۆمهڵایهتییهکان، ئاستی پابهندبوون بهئایین، پایهی کۆمهڵایهتی، ئاستی ئابوری. کهواته دهکرێت بڵێین بوونی جیاوازی لهدیدی تاکهکاندا بۆ پرۆسهی هاوسهرگیری دیاردهیهکی ئاساییه. وهلێ گشت ئهم جیاوازییانه دهبێت لهناو چێوهی ئهو بازنهیهدا بێت که کۆبیری کۆمهڵگه و ڕێککهوتنێکی کۆمهڵایهتی ههڵهێنجراوی ناو ههناوی ئهو کۆمهڵگهیهی لهسهره. درێژە
حوزهیران 29, 2010
بۆچی گهنجان خۆکوژی ئهنجام دهدهن؟ (دیارده و چارهسه
بۆچی گەنجان خۆكوژی ئەنجام دەدەن؟ (دیاردەو چارەسەر)
توێژهری کۆمهڵایهتی
حەمەی ئەحمەد رەسوڵ
پێناسی خۆكوژی:
ئایا بە خۆكوشتنمان كێشەكانمان چارەسەر دەبێت؟ ئایا خۆكوژی دەتوانێ هۆكاری گۆڕانكاری لەكۆمەڵگادا بێت؟ كێلە بەرامبەر خۆكوژییتاكەكاندا بەرپرسیارە، كۆمەڵگا یان خودیتاك؟ مرۆڤ بۆچیپەنا دەباتە بەر خۆكوژی؟ ئەم پرسیارانەو دەیان پرسیاری لەمجۆرە، لە كاتێكدا دێنە گۆڕێكە دیاردەیخۆكوژیلە پەرەسەندندایەو رۆژانە لە هەموو شوێنێكیجیهاندا، گوێبیستی هەواڵی خۆكوژی دەبین. بەڵام پێناسی خۆكوژیچییە؟ خۆكوژی وەك دیاردەیەكی كۆمەڵایەتی، درێژە
نیسان 18, 2010
کێشهکانی خێزانی کوردی لهههندهران / بهشی دووهم / کێشهکانی ئافرهتانی کورد لهههندهران
کێشهکانی خێزانی کوردی لهههندهران
بهشی دووهم
کێشهکانی ئافرهتان لهههندهران
کامهران چروستانی
ئهڵمانیا- شتوتگارت
ئافرهت لهکۆمهڵگای ڕۆژههڵاتدا ئهو مرۆڤهیه، که لهسنورێکی زۆر تهسکی ژیاندا پهروهرده دهبێت و زۆر دووره له سهربهستیی و مافه ڕهوا مرۆڤایهتییهکانی خۆی، چونکه ههرچی پهیوهندییهکی به سهربهستیی مرۆڤهوه ههبێت هێڵێکی سووری تێدا بۆ ئافرهتهکه دانراوه، که نابێت لێی تێپهڕبێت. جا به موڵکایهتی کردنی ژیان و جهستهی ئافرهت له هزر و نهستی بهشێکی زۆری کۆمهڵگادا بهدی دهکهین، درێژە
نیسان 7, 2010
کۆنفرانسی نێودهوڵهتی خوێندنی باڵای سکاندینافیا و ماستهری نێودهوڵهتی بۆ یهکهمجار
کۆنفرانسی نێودهوڵهتی خوێندنی باڵای سکاندینافیا
Scandinavian International University
و ماستهری نێودهوڵهتی بۆ یهکهمجار
چۆپی مهجید
خوێندکاری خوێندنی باڵای سکاندینافیای نێودهوڵهتی
له ڕۆژانی 19 و 20- 3-2010 دا کۆنفرانسی نێودهوڵهتی خوێندنی باڵای سکاندینافیا له شاری ئۆرهبرو له سوید بهڕێوه چوو. لهم کۆنفرانسهدا نزیکهی 110 کهسایهتی و لێکۆڵهرهوهی دهروونی و چهندین پزیشکی دهروونی و پڕۆفیسۆر له بواره دهروونیهکان درێژە
ئازار 26, 2010
زۆر بژی
زۆر بژی
لهڕێنماییهکانی ڕاهێنهری دهروونی
عهبدوڵا تۆفیق
زۆر جار سهرسام دهبین به بیستنی ههندێ ههواڵ که پێمان دهڵێت به تهمهنترین مرۆڤ له ئێستادا سهدو ئهوهنده ساڵه. دهبێت ئهو فاکتهرانهی له پشت زۆر ژیانهوهن چی بێت؟
کهم کهس دهبینیت به بوونی خۆی خۆشحاڵ بێت، واته زۆربهمان دهخوازێن ههر نهبوینایه. که هاتیشینه دونیاوه ههر ههبوینایه. ئهمه دهستکاری ناکرێت ههربۆیه دهمانهوێت بهرهنگاری ژیان ببینهوهو کێشبڕکێ دهکهین بۆ ئهوهی زۆرترین ساڵ و بهتهمهن بژین، بهڵام درێژە
شوبات 5, 2010
گهنجانی ڕهوهند لهنێوان نهبوونی کهسایهتی و نیشتمانێکی دیاردا
گهنجانی رهوهند
له نێوان نهبوونی کهسایهتی و نیشتمانێکی دیاردا
به دواچونێکی کورتی سۆشیال سایکۆلۆژیانه
سۆسیۆسایکۆلۆژ
ئاسۆ بیارهیی
سوید
کێشهی گهنجانی رهوند له ئهوروپا و جیهان یهکێکه لهو کێشه زیندوانهی که ئهمڕۆ زۆربهی رێکخراوه حکومی و شارستانیهکان بایهخی پێ دهدهن. درێژە
كانونی دووهم 4, 2010
لهڕێنماییهکانی بهرنامهی دهرووندروستی ڕێکخراوی (IRD)
ئاب 22, 2009
ڕۆڵی تهلهفزیۆن و منداڵ
ڕۆڵی تەلەفزیۆن و منداڵ
ئیبراهیم بالیسانی
تەلەفزیۆن،ئامێرێكی گرنگ وكاریگەرە،كاریگەرە بۆ سەر هەموو تاكێكی نێو كۆمەڵگا بەبێ جیاوازی دروستكردنی جیاكاری.
تەلەفزیۆن،رۆڵی كاراوبەرچاودەبینێ لەبواری سیاسی،كۆمەلایەتی،رووناكبیری،هونەری وكلتوری……..تائەو ئامێرە(تەلەفزیۆن ( لەسەرەتای سەدەی بیستەمدا لەلایەن زانای بەریتانی (جون بریدا ( دۆزرایەوەوخرایەكاركردن.
تەلەفزیۆن، وەك كەناڵ وهۆیەكی گرنگی بواری راگەیاندنی بینراو،سودوكاریگەری درێژە
تهمموز 27, 2009
چۆن خۆمان لهسهر خوێندنهوهی خێرا ڕادههێنین؟
چۆن خۆمان لهسهر خوێندنهوهی خێرا ڕادههێنین؟
توێژهری دهروونی :
نیگار كمال
ئهندامی سهنتهری ڕاوێژکاریی خێزان
لهسهردهمی ئهمرۆدا ههموو تاكهكانی كۆمهڵ سهرقاڵی كاركردنن لهپێناو دابینكردنی بژێوی ئابوری خۆی و خێزانهكهی ،دهكرێت بووترێت خوێنهرمان تارادهیهك كهمبۆتهوه،لێرهدا نامهوێت باس لههۆكارهكانی نهخوێندنهوهی گهنجان بكهم ، درێژە
حوزهیران 8, 2009
هێزی ژیری ئهو گهنجینهیهی تائێستا پهیمان پێنهبردووه
هێزی ژیری ئهوگهنجینهیهی تائێستا پهیمان پێنهبردووه
نووسینی: نوێبین
بهكارهێنانی هێزی عهقڵ یارمهتی دهره لهههستكردن بهخۆشی و تهندروستی و رزگاربون لهخووه ناپهسهندهكان، چونكه زۆرینهی ئهو نهخۆشیانهی كهتوشیان دهبین درێژە
نیسان 25, 2009
دوا سەرنجەکان: